KHÔNG THIỆT, NHƯNG VẪN KHÔNG VUI
Lẽ thường, người ta vẫn lấy sự sòng phẳng để đo xem mình được đối xử có công bằng hay không. Người làm nhiều thì mong được hưởng nhiều, người làm ít thì phải nhận ít hơn. Thế nhưng, ông chủ vườn nho trong Tin Mừng hôm nay lại làm một điều khiến những người thợ đến từ sáng sớm không hài lòng: họ làm việc cả ngày dưới nắng, còn những người đến sau, thậm chí chỉ làm một giờ, cũng nhận được một quan tiền như họ.
Những người thợ ấy đâu có bị ông chủ xử bất công. Họ vẫn nhận đúng số tiền đã thỏa thuận. Điều khiến họ bực bội là thấy người khác cũng được nhận như mình. Họ không thiệt, nhưng lại không vui vì người bên cạnh được đối xử tốt. Phải chăng đây cũng là điều vẫn xảy ra trong lòng mỗi người? Có khi ta không thiếu thốn gì, nhưng chỉ cần thấy người khác được hơn mình một chút, lòng đã không còn vui.
Trong gia đình, sự so đo ấy cũng đang làm rạn nứt biết bao mái ấm. Vợ chồng sống chung, hễ ai cảm thấy mình vất vả kiếm tiền hay hy sinh việc nhà nhiều hơn một chút là lập tức kể công, mở miệng ra là chì chiết, đòi hỏi người kia phải phục tùng. Thấy cha mẹ thương đứa con đang gặp khó khăn, hay ra tay nâng đỡ đứa em út còn túng thiếu, không thiếu những cảnh anh em ruột thịt bì tỵ, hơn thua nhau từng miếng cơm, thước đất. Anh em cứ đòi hỏi mọi thứ phải thật sòng phẳng, mà quên mất gia đình chỉ thực sự ấm êm khi mọi người biết nhường nhịn và hy sinh cho nhau mà chẳng cần tính toán thiệt hơn.
Nơi giáo xứ hay ngoài xã hội, thói ghen tị ấy lại càng bộc lộ rõ nét. Thấy người ta làm ăn phát đạt, con cái thành tài, đôi khi trong lòng ta lại thoáng một chút chạnh lòng. Thấy một người từng vấp ngã nay trở về và được cộng đoàn mở lòng đón nhận, ta lại hẹp hòi, tủi thân so đo với cái công "giữ đạo lâu năm" của mình. Ta quên mất rằng, được ở trong nhà Chúa từ sớm đã là một hồng ân nhưng không. Thiên Chúa đâu phải ông thợ tính công xá, Ngài là Người Cha giàu lòng bao dung. Chỉ khi nào dẹp bỏ được lòng đố kỵ để vui cùng niềm vui của người khác, ta mới cảm nhận được trọn vẹn sự bình yên và hạnh phúc mà Chúa ban tặng.
Thiên Chúa không mắc nợ chúng ta. Mọi điều ta có, kể cả thời gian được sống, được tin, được phục vụ, đều đã là ơn Chúa ban. Vì thế, thay vì nhìn vào phần của người khác để so đo, hãy tập nhìn lại phần mình đã nhận được. Và khi thấy một người được Chúa thương, được nâng đỡ, được trao thêm một cơ hội, hãy tập vui với họ. Người khác được thêm không có nghĩa là ta bị bớt đi.
Có lẽ đây là điều khó, nhưng rất đẹp trong đời sống Ki-tô hữu: biết vui vì người khác được vui, biết mừng khi người khác được Chúa thương, và biết cảm tạ Chúa ngay cả khi ân huệ ấy không dành cho mình. Khi ấy, ta thật sự sống như những người con trong cùng một gia đình của Thiên Chúa.
Lạy Cha nhân từ, nhiều lần con vẫn so đo với anh chị em con, vẫn thấy khó chịu khi người khác được yêu thương, được nâng đỡ hay được trao cho điều mà con mong muốn. Xin tha thứ cho con. Xin giúp con biết nhận ra những gì con đang có đều là hồng ân, để con không còn tính toán hơn thua. Xin cho con biết vui trước niềm vui của người khác, biết quảng đại với những người sống bên con, và biết đón nhận mọi người bằng chính lòng thương xót mà Cha đã dành cho con. Amen.
Antonius
=================
TỐT BỤNG VÀ GHEN TỨC
(CHÚA NHẬT TUẦN 25 TN NĂM A)
Qua Lời Tổng Nguyện của Chúa Nhật Tuần 25 Thường Niên, Năm A hôm nay, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, xin Chúa giúp chúng ta hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh.
Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, sám hối quay về nhận biết Thiên Chúa đầy yêu thương và thành tín, như trong Bài đọc 1 Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Êdêkien: Thử thách trong đời tư của ngôn sứ. Liên đới với dân, khi vinh cũng như khi nhục, ngôn sứ nhân lúc chịu tang, báo trước đám tang cả nước sắp phải chịu. Đột ngột đến độ không có thì giờ cho bất cứ một nghi thức nào. Nhưng ít lâu sau, những người lưu đày sẽ có dịp nghe lời Chúa, và nhờ đó có cơ may ăn năn trở lại… Êdêkien sẽ nên điềm báo cho các ngươi. Các ngươi sẽ làm y như nó đã làm. Các ngươi sẽ nhận biết chính Ta là Đức Chúa, là Chúa Thượng. Đừng xé áo, nhưng hãy xé lòng. Hãy trở về cùng Đức Chúa là Thiên Chúa của các ngươi.
Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, lo cho mình và lo cho người khác được hưởng ơn cứu độ, như trong Bài đọc 2 Kinh Sách, trích Bài Giảng của thánh Âutinh: Các Kitô hữu đau yếu… Tôi đã trở nên yếu với những người yếu, để chinh phục những người yếu. Tôi đã trở nên tất cả để hòa mình với mọi người, hầu bằng mọi cách, cứu được một số người. Vì Tin Mừng, tôi làm tất cả những điều đó, để cùng được thông chia phần phúc của Tin Mừng.
Vâng giữ giới răn mến Chúa yêu người, đón nhận thử thách và tha thiết cầu xin sự giải cứu, như trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, trích sách ngôn sứ Isaia: Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi. Đáp Ca, Tv 144: Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Người. Ngày lại ngày, con xin chúc tụng Chúa và ca ngợi Thánh Danh muôn thuở muôn đời. Chúa thật cao cả, xứng muôn lời ca tụng. Người cao cả khôn dò khôn thấu. Trong Bài đọc 2 Thánh Lễ, trích thư của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Philípphê: Đối với tôi, sống là Đức Kitô.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lạy Chúa, xin mở lòng chúng con, để chúng con lắng nghe lời của Con Chúa. Trong Bài Tin Mừng, ông chủ nói: Phải chăng vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức? Lạy Chúa, Ngài đã ban huấn lệnh, ước mong sao con hằng vững bước theo thánh chỉ Ngài ban. Chúa phán: Ta là Đấng cứu độ dân Ta, trong mọi cơn gian nan thử thách, nếu chúng kêu cầu Ta, Ta sẽ thương nhận lời, và cho đến muôn đời muôn thuở, Ta sẽ là Chúa Trời của chúng. Chúa công minh trong mọi đường lối Chúa, đầy yêu thương trong mọi việc Người làm. Chúa gần gũi tất cả những ai cầu khẩn Chúa, mọi kẻ thành tâm cầu khẩn Người. Đối với thánh Phaolô, sống là Đức Kitô, phải ăn ở làm sao cho xứng với Tin Mừng của Đức Kitô. Vì Tin Mừng, thánh Phaolô làm tất cả để cùng được thông chia phần phúc của Tin Mừng: Tôi đã trở nên yếu với những người yếu, để chinh phục những người yếu. Tôi đã trở nên tất cả để hòa mình với mọi người, hầu bằng mọi cách, cứu được một số người. Ấy thế mà, có các mục tử xấu, mục tử giả, mục tử chỉ biết tìm lợi ích cho mình, chứ không tìm lợi ích cho Đức Kitô Giêsu: những kẻ chỉ biết uống sữa chiên và mặc đồ len, còn, chiên thì chẳng chịu săn sóc, và con nào đau yếu, cũng chẳng lo bồi dưỡng. Hãy lo cho chính mình và cho tất cả mọi người được hưởng ơn cứu độ. Trời cao hơn đất chừng nào thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy: Đừng so bì ghen tỵ với người thợ giờ thứ 11; hãy dỡ mái nhà đem những người bại liệt đến với Chúa. Chúa đã thu gọn toàn thể lề luật thánh vào giới răn độc nhất là mến Chúa yêu người, ước gì ta hằng vâng giữ điều Chúa truyền dạy, để sau này đạt tới phúc trường sinh. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
=================
ĐI LÀM VƯỜN NHO
Tin Mừng hôm nay kể chuyện một gia chủ tốt bụng, thương người nhất trần đời. Ông hứa từ sáng với thợ làm vườn nho sẽ trả mỗi ngày một quan. Không biết vì mong được việc cho mình, hay lo cho nhân công không kiếm nổi áo cơm, mà giờ ba, giờ sáu, giờ chín, thậm chí giờ mười một ông vẫn ra ngóng và nhận nhân công còn thất nghiệp, cả người ngoài chợ, dù muộn giờ chót vẫn được mời vào làm, với hy vọng ông trả hợp lẽ công bằng. Đến giờ trả công, chuyện xảy ra là những người làm ít nhất cũng được trả một quan. Những người làm nhiều từ sáng sớm mới sáng mắt lên, họ nghĩ mình sẽ được trả càng nhiều, thế nhưng họ cũng chỉ được bằng những người đến làm muộn. Máu ghen nổi lên, họ mới cằn nhằn gia chủ: “Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt.” (Mt 20, 12). Rất nhiều khi con người chúng con ghen tị với những người được hơn mình, huống chi người làm ít hưởng nhiều và ngược lại. Ông chủ mới phân trần: “Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thoả thuận với tôi là một quan tiền sao? Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tuỳ ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?” (Mt 20, 13-15). Quả thực ông chủ không xử bất công với họ vì đã thỏa thuận. Ông có quyền định đoạt về những gì ông có và có quyền ban tặng bao nhiêu cho ai tùy ý.
Ông chủ tốt lành ở đây chính là hình ảnh một Thiên Chúa giàu lòng xót thương, sẵn sàng yêu thương cứu độ hết thảy mọi người dù họ là ai, người sang hay hèn, giàu hay nghèo. Trong Vương Quốc Nước Trời không phân biệt người đến trước, kẻ đến sau, sống đạo từ nhỏ hay tân tòng, không cân đo đong đếm công đức làm điều kiện để hưởng quyền lợi. Trong Giáo Hội, từ Đức Giáo Hoàng đến người giáo dân dù có bần hàn, đều là con của Chúa và đáng hưởng gia nghiệp dành sẵn cho những ai biết đón nhận, yêu mến và thực thi Ý Chúa trong cuộc đời mình.
Trong vườn nho là Nước Trời ngay trong cuộc sống này, với những con người cao cả hay thấp hèn, hiền hòa vui vẻ hay nóng nảy, khỏe mạnh hay yếu đau bệnh tật đều được mời gọi “hãy đi vào vườn nho” với khả năng sức lực của mình. Chính Đức Giêsu cũng đi vào và chết cho trần thế, thì hôm nay Người vẫn sẵn sàng liên lụy với mỗi cuộc đời ngàn nỗi khác nhau, để nhờ Người chúng con thực sự được trở thành những thợ làm vườn nho mà không uổng phí.
Mỗi cuộc đời, mỗi con người chúng con đều được mời gọi và nhận cả tấm lòng của Ông Chủ, đó là Tình Yêu, là chính Chúa. Nếu chúng con nhận ra mình được yêu thương và mở lòng đón nhận là đủ thỏa mãn cho chúng con, chúng con sẽ vui vẻ hăng hái trong vườn nho của Chúa dù cuộc đời có ngắn dài khác nhau. Chúng con sẽ không còn phải so đo tính toán vật chất, không phen bì ấm ức, phàn nàn ganh tị với những người mà cuộc đời toàn hoa hồng. Bởi vì:
“Lúc giờ mười một điểm vừa xong,
Chiều đã nghiêng nghiêng nhạt nắng hồng,
Hãy thả hồn bay miền thanh khí,
Thánh vịnh đàn ca vút thinh không.
Lạy Chúa Kitô, đám thợ này,
Ðược gọi mướn làm buổi sáng nay.
Ân huệ vinh quang, lời đã hứa,
Dãi dầu mưa nắng, phải đầy tay!
Chúng con vừa được Chúa gọi vào,
Công sá đâu còn nghĩ thấp cao!
Chỉ xin giúp sức làm hiện tại,
Rồi việc chắc Ngài sẽ thưởng sau.”
(Thánh Thi Kinh chiều thứ Sáu- tuần II)
Én Nhỏ
===================
ÂN SỦNG CHÚA VƯỢT TRÊN MỌI TÍNH TOÁN
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta vào một mầu nhiệm vừa cao siêu vừa rất gần gũi: mầu nhiệm ân sủng của Thiên Chúa vượt trên mọi tính toán của con người.
Con người thường tính toán theo công bằng: làm nhiều thì hưởng nhiều, đến trước thì phải được hơn người đến sau. Nhưng Thiên Chúa lại mở cho chúng ta một con đường khác: “Tư tưởng Ta không phải là tư tưởng các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta” (Is 55,8).
Thiên Chúa đi tìm con người
Tiên tri I-sai-a mời gọi: “Hãy tìm Chúa khi còn tìm được” (Is 55,6). Nhưng thực ra chính Thiên Chúa đi tìm con người. Lời trên mời gọi con người đừng trì hoãn lãnh nhận ân sủng của Chúa là Đấng Thánh đang mở rộng lòng thương xót. Nhưng để gặp được Chúa và lãnh ơn Chúa, con người phải “bỏ đường lối mình” và “trở về với Chúa” (Is 55,7), nghĩa là hoán cải, mà hoán cải không đơn thuần là sửa một vài lỗi bên ngoài, nhưng là để Thiên Chúa thay đổi tận căn tư tưởng và cách nhìn của chúng ta. Bởi lẽ, “đường lối Chúa” cao hơn đường lối chúng ta “như trời cao hơn đất” (Is 55,9).
Hiểu theo thánh Au-gút-ti-nô thì Thiên Chúa cao cả hơn điều trí óc con người có thể hiểu, nhưng “Chúa ở gần mọi kẻ kêu cầu Người” (Tv 144,18). Thế nên, đức tin đòi chúng ta tin tưởng và phó thác nơi Chúa, vì “Chúa nhân ái và từ bi, chậm bất bình và giàu ân sủng” (Tv 144,8). Lòng nhân từ Chúa biến đổi chúng ta để chúng ta không còn sống cho chính mình nữa, nhưng là sống cho Chúa và tha nhân như thánh Phao-lô nói: “Đối với tôi, sống là Đức Ki-tô” (Pl 1,21).
Thiên Chúa quảng đại hơn sự công bằng của chúng ta
Dụ ngôn những người thợ làm vườn nho đưa chúng ta vào tận trung tâm của mầu nhiệm ân sủng Thiên Chúa. Ông chủ “ra đi” từ sáng sớm để tìm những người làm vườn nho (x. Mt 20,1). Rồi ông lại ra vào giờ thứ ba, thứ sáu, thứ chín và cả giờ thứ mười một (x. Mt 20,3-6). Một ngày, ông chủ đi tìm người đến năm lần. Đó chính là hình ảnh một Thiên Chúa không mệt mỏi trong việc tìm kiếm con người.
Có những người được Chúa gọi từ tuổi thơ; có người trong tuổi thanh xuân; có người giữa những năm tháng trưởng thành; và có người mãi đến cuối đời mới nghe được tiếng Chúa. Không bao giờ là quá muộn để trở về với Thiên Chúa.
Những “giờ” khác nhau ấy, theo thánh Gio-an Kim Khẩu, là những thời điểm khác nhau trong đời người được Thiên Chúa gọi vào vườn nho của Chúa. Điều quan trọng không phải là ta được gọi sớm hay muộn, nhưng là ta có đáp lại tiếng gọi của Chúa hay không.
Chúa Giê-su mặc khải một Thiên Chúa không bị giới hạn bởi phép tính công trạng của con người: “Tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn” (Mt 20,14). Đây không phải là sự bất công, nhưng là sự quảng đại của ân sủng.
Vườn nho là nơi của ân sủng. Đến chiều, ông chủ truyền phát tiền công, bắt đầu từ những người đến sau hết. Người chỉ làm một giờ cũng nhận một đồng như người đã chịu nắng nôi suốt ngày (x. Mt 20,8-10). Những người đến trước bắt đầu than trách: “Ông kể họ bằng chúng tôi sao?” (x. Mt 20,12).
Họ không bị thiệt. Họ nhận đúng điều đã thỏa thuận. Nhưng họ không thể vui khi thấy người khác được ông chủ đối xử quảng đại. Lời ông chủ hỏi: “Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?” (Mt 20,15) chất vấn não trạng muốn biến Thiên Chúa thành một người “trả lương” theo công trạng.
Đây là câu hỏi đánh thẳng vào căn bệnh sâu xa của con người: chúng ta dễ chấp nhận lòng thương xót của Chúa dành cho mình, nhưng lại khó chấp nhận lòng thương xót ấy dành cho người khác. Người làm từ sáng không mất gì cả; điều khiến họ bất mãn chính là điều tốt đẹp dành cho người khác. Như vậy, vấn đề không nằm ở sự công bằng của ông chủ, mà ở con mắt ganh tị của người thợ.
Đôi lúc chúng ta cũng thế. Ta nói: “Tôi đi lễ mấy chục năm, còn người kia mới trở lại đạo; tại sao Chúa lại ban ơn cho họ?” Ta phục vụ Giáo hội lâu năm, rồi buồn phiền khi một người mới đến được giao trách nhiệm. Ta hy sinh nhiều, nhưng lại khó vui khi người khác được khen ngợi. Ơn cứu độ không phải là món nợ Thiên Chúa phải trả. Thiên Chúa không cứu độ chúng ta như Chúa mắc nợ chúng ta.
Hãy có “cái nhìn của Thiên Chúa”
Chúng ta xét lại đôi mắt của mình. Tôi nhìn người khác bằng đôi mắt của công trạng hay bằng đôi mắt của lòng thương xót? Tôi có vui khi một người tội lỗi trở về không? Tôi có biết tạ ơn khi người khác được Chúa ban nhiều ơn không? Tôi có phục vụ mà không cần được ghi nhận không? Nếu Chúa đối xử với chúng ta bằng lòng thương xót, thì chúng ta cũng phải học cách đối xử với nhau bằng lòng thương xót.
Đừng nói: “ Tại sao Chúa ban cho họ?” Hãy nói: “Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa vì Chúa nhân lành”. Đừng hỏi: “Tôi được bao nhiêu?” Hãy hỏi: “Tôi đã trao ban được bao nhiêu?”. Đừng tự hào vì mình đến với Chúa từ “giờ thứ nhất”. Hãy khiêm tốn cảm tạ vì dù ở giờ nào, chúng ta cũng được Chúa gọi vào vườn nho của Người.
Và đến cuối ngày đời, điều quý giá nhất không phải là chúng ta đã làm được bao nhiêu việc cho Thiên Chúa, nhưng là chúng ta đã để cho ân sủng của Chúa biến đổi trái tim mình giống trái tim Chúa. Trong vườn nho của Chúa, người sau hết có thể nên trước hết, bởi vì lòng thương xót luôn lớn hơn mọi tính toán của con người (x. Mt 20,16). Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
================
ĐƯỜNG LỐI CỦA CHÚA
Kinh nghiệm nói cho chúng ta biết rằng: nhiều lần trong đời sống đức tin, chúng ta tự hỏi liệu Thiên Chúa nhìn và đánh giá chúng ta thế nào nhỉ? Thiên Chúa có thiên vị? Ngài bênh đỡ người khác, bỏ mặc tôi? Ngài thương người khác hơn tôi? và rất nhiều câu chất vấn khác nữa…
Các bài đọc Phụng vụ hôm nay cho chúng ta một câu trả lời đầy thuyết phục từ lời ngôn sứ I-sai-a “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối các ngươi không phải đường lối của Ta” (Is 55, 8). Thật vậy, Thiên Chúa nhìn và đánh giá chúng ta không như người đời. Ngài không căn cứ vào bằng cấp, sự danh giá, quyền bính, thành tựu, địa vị, quyền cao chức trọng, của cải của ta mà nhận xét, phán quyết. Thiết nghĩ, Thiên Chúa tôn trọng bạn và tôi là những người con yêu quý, ‘độc nhất vô nhị’ của Ngài. Ngài thỏ thẻ bên tai chúng ta, mời gọi, thúc giục chúng ta bằng lời nói yêu thương, không hề vướng bợn định kiến hay xét đoán. Tuy nhiên, lắm lúc chúng ta không nhận ra điều này, phải chăng vì trong chúng ta tiềm ẩn lối suy nghĩ thiển cận, vội vã như những người được kêu mời làm vườn ở giờ đầu tiên “những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, còn chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao?” (Mt 20, 12). Hay là do sự hoán đổi cách nhìn nhận, coi trọng giá trị mà xã hội thực dụng, văn hoá ‘ăn liền’, trào lưu ‘rẻ rúng, chóng qua’ mang lại, ảnh hưởng sâu đậm đến lối nhìn, suy nghĩ, đánh giá của chúng ta đối với tha nhân, cũng như thay đổi cách nhìn của chúng ta đối với Thiên Chúa, Đấng dựng nên ta chăng!
Thứ đến, Thiên Chúa có lẽ chẳng trông mong những gì chúng ta kỳ vọng! Thực tế, qua những câu chuyện trong Kinh Thánh, chúng ta thấy Thiên Chúa coi trọng những người nghèo khó, nghề nghiệp tuy thấp kém nhưng có tâm hồn luôn biết tìm kiếm Chúa (x. 1Sm 16), viên đại đội trưởng với thái độ khiêm tốn thể hiện lòng tin mạnh mẽ vào Chúa Giê-su (x. Lc 7, 1-10), bà goá tuy nghèo túng, nhưng cho đi một cách quảng đại tất cả những gì bà có, trong khi những người giàu có, chỉ cho đi những đồng bạc dư thừa (x. Lc 21, 1-14), v.v...Đường lối của Chúa chẳng ai thấu hiểu được, và cách thức của Ngài không bao giờ dựa trên những vẻ sa hoa, bề ngoài. Ngài chẳng màng đến sơ yếu lí lịch hào nhoáng, hay những thành tựu của ta. Nói như vậy, không có nghĩa là Thiên Chúa bỏ mặc những người thành đạt, những ai có công việc cao cả, hoặc những người giàu sang biết cho đi một cách quảng đại, thành tựu của bạn và tôi không có ích gì trong việc tôn vinh Chúa. Mà đúng hơn, chúng ta không nên tự cho mình đang đứng đầu trong việc tôn vinh Chúa nhờ những thành đạt hay công trạng mình đạt được. Theo lẽ trật tự Thiên Chúa đặt ra, bạn và tôi không nhất thiết phải đứng hàng đầu “kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết” (Mt 20, 16). Đối với Chúa, “ngàn năm trôi qua như thể một ngày, và một ngày dài thăm thẳm như thể ngàn năm” (x. Tv 90, 4; 2Pr 3, 8), quá khứ hay tương lai dường như không hiện diện trong chương trình của Chúa, mà hơn hết, sống giây phút hiện tại ‘bây giờ và nơi đây’ (hic et nunc) mới thực sự cấp bách và cần kíp như câu danh ngôn: ‘Đừng âu sầu, não nề, khóc than về quá khứ vì mọi thứ đều đi qua, cũng đừng mơ tưởng về tương lai vì nó chưa đến. Hãy sống trọn vẹn và biến giây phút hiện tại thành khoảnh khắc tươi đẹp hơn’.
Nếu bạn có những băn khoăn, không cảm thấy hạnh phúc về bản thân hoặc về những thành tựu đạt được, hay tự vấn không biết Chúa nhìn và đánh giá cuộc đời bạn thế nào, thì xin bạn cùng tôi nhớ rằng:
Lạy Chúa, Ngài nhìn cuộc sống của chúng con khác với cách thế gian. Ngài thấu rõ những giá trị thật sự nơi cuộc sống của con mà những người khác có thể không để ý đến hoặc không nhìn thấy. Phẩm chất làm nên tính cách đóng góp cho cuộc sống của anh chị em chúng con và sẽ còn mang âm hưởng cho những biến chuyển lớn lao trong đời sống đức tin của chúng con. Xin ban cho chúng con đôi mắt biết hướng nhìn lên Chúa, và biết nhìn về phía tha nhân. Amen!
Lm. Xuân Hy Vọng
===================
LÒNG TỐT CỦA THIÊN CHÚA
Chúa Nhật XXV Thường Niên năm A – Mt 20,1-16a
Có những lúc chúng ta không hiểu được cách Thiên Chúa hành động. Tại sao người này được nhiều, người kia được ít? Tại sao có người cả đời trung thành mà vẫn gặp thử thách, trong khi có người mãi đến cuối đời mới trở về với Chúa mà vẫn được đón nhận?
Bài đọc I hôm nay như trao cho chúng ta chiếc chìa khóa để bước vào những câu hỏi ấy: “Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi,… Trời cao hơn đất chừng nào thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi” (Is 55,8-9).
Dụ ngôn những người thợ làm vườn nho cho thấy một trong những đường lối lạ lùng ấy. Thiên Chúa không chỉ xử sự công bằng, nhưng Người còn hành động với lòng nhân hậu.
1. Thiên Chúa đi tìm những người bị bỏ lại
“Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?’ Họ đáp: ‘Vì không ai mướn chúng tôi.’ Ông bảo họ: ‘Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho!’” (Mt 20,6-7) Có lẽ đây là một trong những câu buồn nhất của dụ ngôn: “Vì không ai mướn chúng tôi.”
Từ sáng sớm, người ta đã đến chợ tìm người làm. Những người khỏe mạnh, nhanh nhẹn được chọn trước. Đến chín giờ, mười hai giờ, ba giờ chiều, ông chủ vẫn tiếp tục gọi người. Thế mà đến giờ thứ mười một, tức khoảng năm giờ chiều, vẫn còn những người đứng đó.
Tin Mừng không cho biết tại sao chẳng ai mướn họ. Có thể họ già yếu hơn, vụng về hơn, hoặc đơn giản là chẳng ai cần đến họ. Nhưng trong khi người khác nhìn họ và thấy những con người không đáng để thuê, ông chủ lại nhìn họ và thấy những con người vẫn cần được trao một cơ hội. Đó là khuôn mặt của Thiên Chúa. Con người thường chọn người giỏi, người mạnh, người có ích cho mình. Thiên Chúa lại có một cái nhìn khác: Người không chỉ nhìn xem ai xứng đáng được chọn, nhưng còn nhìn xem ai đang cần được chọn.
Có những lúc chúng ta cũng cảm thấy mình như người thợ giờ thứ mười một: đời mình chẳng làm được bao nhiêu, có những thất bại không sửa lại được, có những năm tháng đã trôi qua vô ích. Nhưng đối với Thiên Chúa, không bao giờ là quá muộn để bắt đầu lại. Bao lâu ngày đời chưa khép lại, thì Người vẫn gọi: “Cả anh nữa, hãy đi vào vườn nho!”
2. Ân sủng lớn hơn công trạng
Đến lúc trả công, điều bất ngờ đã xảy ra: kẻ trước người sau đều lãnh công như nhau. Người làm chỉ một giờ cũng nhận được một quan tiền như người đã vất vả cả ngày. Những người đến trước bắt đầu khó chịu. Theo cách tính toán thông thường, họ có lý: làm nhiều phải được nhiều, làm ít phải được ít.
Nhưng có một chi tiết đáng chú ý. Với những người đến từ sáng sớm, ông chủ đã thỏa thuận rõ ràng một quan tiền. Còn với những người đến sau, ông chỉ nói: “Tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ” (Mt 20,4). Riêng những người giờ cuối, thậm chí chẳng nói gì đến tiền công. Được gọi vào làm khi ngày gần tàn đối với họ đã là một niềm vui.
Đó cũng là hai cách chúng ta có thể sống tương quan với Thiên Chúa. Một bên luôn tính toán, chỉ thấy công sức của mình; một bên để tùy thuộc vào Chúa, vì được phục vụ đã là một ân huệ. Chúng ta dễ quên rằng, chính sự sống, đức tin, khả năng làm điều thiện, và cả cơ hội được làm việc trong vườn nho của Chúa đều là những gì chúng ta đã nhận trước khi có thể lập được một công trạng nào.
Ân sủng không phủ nhận công trạng, nhưng nhắc ta rằng, trước mọi điều ta làm cho Chúa, luôn có một điều lớn hơn là Chúa đã làm cho ta.
3. Học vui khi người khác được yêu thương
Những người làm từ sáng chẳng mất gì, nhưng họ bực tức vì người đến sau lại được nhận bằng họ. Câu trả lời của ông chủ đã chạm đúng vào căn nguyên: “Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?’” (Mt 20,15) Ta có thể vui khi Chúa ban ơn cho mình, nhưng liệu ta có vui khi thấy Chúa cũng rộng lượng với người khác, nhất là một người mà ta cho rằng không tốt bằng mình, không hy sinh bằng mình?
Người anh cả trong dụ ngôn người cha nhân hậu cũng vậy. Anh không mất gì khi người em trở về. Gia tài của anh vẫn còn đó, nhưng anh không thể vui khi thấy cha quá vui trước đứa em từng hư hỏng (x. Lc 15,25-32).
Ghen tị làm cho ta không còn nhìn thấy điều mình đang có, chỉ vì mắt cứ nhìn vào điều người khác được nhận. Và khi ấy, ngay cả ân huệ của Thiên Chúa cũng có thể trở thành nguyên nhân khiến ta bất mãn. Đừng quên rằng, Thiên Chúa yêu tôi, và Người cũng yêu thương những người mà tôi cho là không xứng đáng.
Kết
Dụ ngôn hôm nay mặc khải một Thiên Chúa không ngừng đi ra tìm kiếm con người: từ sáng sớm cho đến giờ cuối cùng. Người tìm cả những kẻ không ai mướn, trao cơ hội cho những người tưởng đời mình đã quá muộn, và ban ân huệ vượt quá những gì con người có thể đòi hỏi. Khi còn nghĩ mình xứng đáng, ta dễ so đo với người khác; nhưng khi nhận ra tất cả đều là hồng ân, ta chỉ còn biết tạ ơn.
Ước gì một ngày nhìn lại cuộc đời mình, điều làm chúng ta ngạc nhiên nhất không phải là mình đã làm được bao nhiêu cho Chúa, nhưng thấy Chúa đã thương mình biết bao!
Cầu nguyện
Lạy Chúa!
Con không thể nào là chính mình,
với cái nhìn hẹp hòi,
với tư tưởng đóng kín,
với tâm hồn khép chặt.
Con không thể nào an vui hạnh phúc,
nếu lòng mình cứ “bế quan tỏa cảng”,
hay còn mang những định kiến ngổn ngang,
không hồn nhiên và tươi sáng chân thành.
Con sẽ thấy cuộc đời thật chí thú,
khi để mình vượt qua lối sống cũ,
những quan niệm hẹp hòi và bảo thủ,
những khuôn khổ và thói quen bám trụ,
hầu tập chú vào những gì đang tới,
là những gì làm tươi mới đời mình.
Xin cho con đừng tự mãn kiêu căng,
đừng dựa vào tài năng hay kiến thức,
nhưng biết sống chân thành và đạo đức,
không ham mê háo hức chuyện hơn thua,
nhưng quan trọng là lòng yêu mến Chúa,
nên không cần phải phân bua biện bạch.
Xin cho con an nhiên trước mọi điều,
biết vui mừng khi anh em được lợi,
đừng nghĩ ngợi tới việc lời hay lỗ,
mà luôn nhằm tiến tới chỗ tình thân.
Xin cho con biết đón nhận tất cả,
chẳng có gì mà đáng phải kêu ca,
con cứ sống chan hòa và buông xả,
để Chúa là tất cả của đời con. Amen.
Lm. Thái Nguyên
====================
LÒNG NHÂN TỪ VƯỢT TRÊN SỰ SÒNG PHẲNG
(Suy niệm Chúa nhật 25 Thường niên, Năm A)
Cái cảnh đầu tắt mặt tối lo từng bữa cơm manh áo, hay chuyện tính toán thiệt hơn từng đồng xu cắc bạc để lo cho gia đình vốn chẳng lạ gì trong đời sống thường ngày. Áp lực mưu sinh đôi khi dễ cuốn con người vào vòng xoáy của sự so đo, hơn thiệt. Sự toan tính rất đỗi gần gũi ấy dường như được phản chiếu tương đối đầy đủ qua dụ ngôn trong Tin Mừng Matthêu hôm nay, nơi ông chủ ra chợ mấy lần để tìm và gọi người vào làm việc trong vườn nho của mình, để rồi kết thúc bằng một cách trả công khiến những người làm công từ sáng sớm phải ấm ức trách thầm: "Sao lại cào bằng thế này!".
1. Ông chủ vườn nho và bức tranh Nước Trời
Dưới ánh sáng Kinh Thánh, dụ ngôn trong Tin Mừng Matthêu hôm nay không phải là một biên bản về luật lao động hay quy chế tài chính công bằng, mà là một bức họa tuyệt mỹ về Nước Trời. Ông chủ vườn nho tượng trưng cho Thiên Chúa, Đấng không hành xử theo cái cân tiểu ly sòng phẳng của con người mà theo tiêu chuẩn của tình yêu và lòng xót thương vô biên. Trong bài đọc I, ngôn sứ Isaia đã từng mạc khải: "Tư tưởng của Ta không phải là tư tưởng của các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta (Is 55,8). Việc ông chủ trả cho nhóm thợ làm từ sáng sớm vất vả dãi nắng dầm sương cũng bằng số tiền với người chỉ làm một tiếng lúc chiều tà không phải là sự bất công, mà là biểu hiện của một trái tim quá đỗi quảng đại. Đồng tiền công được trao cho mỗi người không chỉ là tiền đủ sống một ngày, mà là hồng ân cứu độ và sự sống đời đời mà Thiên Chúa ban tặng nhưng không cho hết thảy những ai đáp lại tiếng mời gọi của Ngài.
2. Căn bệnh so đo và thói ích kỷ trong đời thường
Thế nhưng, cách ứng xử vượt trên khuôn khổ tính toán ấy lại chạm trán gay gắt với não trạng rạch ròi, ích kỷ của con người. Nhóm thợ làm từ sáng sớm đã cằn nhằn và bực bội khi thấy người đến sau nhận được phần tiền công giống mình. Phải thừa nhận rằng, phản ứng ấy rất thực tế và rất đời thường. Nhìn vào thực trạng xã hội hôm nay, chúng ta dễ dàng bắt gặp hình bóng của những người thợ giờ thứ nhất ấy ngay trong chính bản thân mình và cộng đoàn chúng ta. Sống trong một thế giới đề cao chủ nghĩa thực dụng, chúng ta quen đo lường mọi mối quan hệ bằng sự hơn thua, bằng công sức bỏ ra và quyền lợi thu về. Ta sẵn sàng rộng lượng với người khác khi mình ở thế bề trên, nhưng lại ấm ức, ghen tị và trách móc khi thấy kẻ khác gặp may mắn hơn, hoặc khi thấy những người tội lỗi, những ai mới quay về với Chúa phút chót lại được hưởng ơn lành lớn lao chẳng kém gì mình. Căn bệnh so đo, tính toán và thói ích kỷ ấy đang làm rạn nứt biết bao tình cảm gia đình, làng xóm và làm nguội lạnh cả tình bác ái trong đời sống.
3. Lột bỏ ghen tị để sống trọn ơn gọi làm con Chúa
Nhìn vào đời sống thực tế mỗi ngày, bài học từ vườn nho đòi hỏi mỗi người Kitô hữu phải lột bỏ chiếc kính lọc ghen tị để mặc lấy tâm tình của chính Thiên Chúa. Người xưa có câu: "Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu", nhưng ngẫm cho cùng, để khiêm tốn trước hồng ân mà tha nhân đón nhận đòi hỏi một nội tâm thật vững vàng và một tấm lòng rộng mở. Khi một người láng giềng gặp tai ương, ta dễ động lòng thương; nhưng khi họ phất lên, mấy ai không khỏi chạnh lòng so sánh? Thiên Chúa mời gọi chúng ta hãy nhìn cuộc đời bằng đôi mắt của lòng bao dung thay vì ánh mắt soi mói, tị hiềm. Đi làm vườn nho của Chúa không phải là để lập công tích trạng rồi đứng chờ ngày lãnh thưởng như chủ nợ đòi nợ Chúa, mà là để tạ ơn vì mình đã được Ngài thương gọi ra khỏi sự u mê của tội lỗi. Dù ta được gọi vào lúc tảng sáng của tuổi thơ hay lúc chiều tà của tuổi xế bóng, điều cốt yếu là ta có chịu bước chân vào làm việc và chung tay vun đắp cho cánh đồng của tình yêu thương hay không.
Tóm lại, dụ ngôn thợ làm vườn nho là một bản tuyên ngôn về lòng nhân hậu hải hà của Thiên Chúa, nơi Ngài đối xử với con người không theo công trạng thực tế mà theo tình thương xót vô bờ bến.
Lạy Chúa, chúng con mang nặng bản tính phàm nhân nên vẫn hay để lòng ghen tị và thói so đo chi phối. Xin tha thứ cho chúng con vì những lần toan tính hơn thiệt trong cuộc sống. Xin ban cho chúng con một trái tim quảng đại và khiêm tốn, để chúng con biết vui với niềm vui của anh chị em, biết trân trọng mọi hồng ân Chúa ban, và hân hoan làm trổ sinh hoa trái tốt lành nơi vườn nho của Ngài trong suốt cuộc đời này. Amen.
Jos. Vinc. Ngọc Biển
==================
