NHỜ BÁC NÔNG DÂN KHÔNG CHUYÊN
Kính thưa quý cộng đoàn Phụng vụ! Đã là một người nông dân thực thụ thì trước khi xuống giống, họ phải chọn hạt giống tốt, chọn đất tốt để gieo hạt, rồi cần mẫn từng ngày chăm sóc cho đến mùa thu hoạch với kết quả mỹ mãn nhất có thể được.
Tuy nhiên, khi chúng ta nghe đoạn Tin Mừng hôm nay, điều đầu tiên dường như không ai trong chúng ta không khỏi thắc mắc: người gieo hạt giống trong đoạn dụ ngôn không phải là người nông dân chuyên nghiệp, cũng không thể nào là bác nông dân có kinh nghiệm trồng trọt được! Bởi chưng hạt giống tuy nhiều nhưng không rẻ chút nào nên không thể nào gieo rải tuỳ tiện được; thêm nữa, người gieo lúa này sao không gieo vào đất tốt để nắm chắc phần thắng bội phần vào mùa thu hoạch! Và một khi đã biết hạt giống mà gieo trên vệ đường, trên đá sỏi, trong bụi gai thì sẽ không đâm chồi nẩy lộc, sinh hoa kết trái, nhưng vẫn gieo là thế nào!
Đây chỉ là một loạt câu hỏi trong tâm trí của chúng ta khi được nghe hoặc đọc đoạn Tin Mừng này. Chắc chắn lời giải thích dụ ngôn của Chúa Giê-su ở đoạn cuối Tin Mừng quá ư rõ ràng, dễ hiểu hơn mọi cách chú giải khác, cho nên thay vì chúng ta giải thích nữa, thì chúng ta thử nhìn lại thuở ruộng tâm hồn bản thân, và thái độ cũng như tâm thế của ta khi đón nhận hạt giống ra sao.
Như đã nói trên, Thiên Chúa chính là người gieo giống trong đoạn dụ ngôn, và dĩ nhiên Ngài không phải là người nông dân chuyên nghiệp! Tuy vậy, nhờ lí do Ngài không là bác nông dân thực thụ cho nên tất cả mọi ruộng đất, muôn loại đất trồng đều được Ngài gieo hạt mầm. Vì lẽ, hình ảnh mảnh đất chính là tâm hồn chúng ta, chính là cuộc đời, chính là chặng đường đời chúng ta; và hạt giống Ngài gieo không khác hơn là sự sống, ơn sủng, Lời Chúa, ý định, đặc sủng, hồng ân, cơ hội, các giá trị Nước Trời như bình an, công bình, chân lý, thiện hảo, tốt lành…Chính vì thế, Ngài không loại bỏ những thuở ruộng cằn cỗi, khô cháy; Ngài cũng không khước từ những mảnh đất hoang tàn, bị bỏ quên; Ngài càng không chê bai vùng đất chẳng có một chút tiềm năng đơm hoa kết quả. Ngài vẫn gieo, vẫn ban phát, vẫn trao ban tất cả hạt giống cho mọi tâm hồn dẫu như là vệ đường rực nóng vào mùa nắng, dù là sỏi đá trơn nhẵn chen chúc, dù là bụi gai khát cháy, dành giật dinh dưỡng từ khí trời, mưa rơi, “như mưa tuyết từ trời rơi xuống và không trở lên trời nữa, nhưng chúng thấm xuống đất, làm cho đất phì nhiêu, cây cối sinh mầm, cho người gieo có hạt giống, cho người ta có cơm bánh ăn, cũng thế, lời từ miệng Ta phán ra sẽ không trở lại với Ta mà không sinh kết quả, nhưng nó thực hiện ý muốn của Ta, và làm tròn sứ mạng Ta uỷ thác” (Is 55, 10 - 11).
Tạ ơn Chúa vì Ngài không chỉ gieo vào những thuở đất tươi tốt, có tiềm năng đơm hoa kết trái cho vụ mùa thu hoạch, mà Ngài đón nhận hết tất cả các mảnh đất tâm hồn của chúng con! Vì vậy, chúng ta cùng thử nhìn lại tâm hồn, cuộc đời của bản thân, cũng như thái độ, tâm tình hay tâm thế của chúng ta mỗi khi được đón nhận ‘hạt giống’ từ việc Chúa gieo trồng một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua Giáo Hội, qua các thừa tác viên có chức Thánh, qua các biến cố trong đời…! Nhưng trước đó, chúng ta cùng nhau tìm hiểu một câu mà mỗi khi Chúa kết thúc chuyện dụ ngôn đều được thuật lại: “ai có tai thì hãy nghe” (Mt 13, 9). Đây dường như là một lời nhắc nhở không quá dư thừa vì trong thời Cựu ước tiên tri I-sai-ah cũng đã tuyên sấm: “các ngươi có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy. Vì lòng dân này đã ra đần độn, chúng đã nặng tai, còn mắt thì chúng nhắm lại, kẻo mắt chúng thấy, tai chúng nghe và lòng hiểu được mà hoán cải, và rồi Ta sẽ chữa lành cho chúng” (Mt 13, 14 - 15; x. Is 6, 9 - 10). Tuy nhiên, nhiều người trong chúng ta khi nghe câu nhắc nhở đại loại thế này thì thường phản hồi: ‘biết rồi khổ lắm nói mãi!’ hoặc ‘bổn cũ nghe mãi chán lắm rồi’, còn có nhiều câu hồi đáp ngây ngô như ‘ai mà chẳng có tai, mà đã có lỗ tai rồi thì nghe là chuyện miễn bàn. Cho nên không cần nhắc thế đâu hic hic’. Đúng thật, khó cho người giảng dạy và cũng không dễ dàng cho thính giả và học viên! Dù vậy, điều mà Chúa nhắc nhở mỗi người chúng ta ở đây là: không chỉ nghe bằng hai chiếc lỗ tai được gắn trên khuôn mặt cho cân, mà mỗi khi nghe thì hãy chú tâm (cho con tim tham gia), lắng đọng tâm hồn, chăm chú nghe hầu lãnh hội - đón nhận - thực hành, chứ không ‘nghe suông, nghe lấy lệ, nghe cho xong, nghe cho có, nghe từ tai này chạy qua tai kia rồi chạy mất không ngày gặp lại’. Hơn nữa, việc chú tâm lắng nghe này dường như nghe dễ dàng, nhưng thật sự lại gian nan, vất vả, cần rèn luyện nỗ lực mãi liên như thể cách diễn đạt “các đau khổ đời này có ghê gớm đến đâu, cũng chẳng thể nào sánh với vinh quang mà Thiên Chúa sẽ mặc khải nơi chúng ta” (x. Rm 8, 18).
Sau cùng, chúng ta tự hỏi và xem xét tâm hồn bản thân đang thuộc loại đất nào, có tâm tình, thái độ nào khi được ‘gieo hạt giống vào lòng’? Phải chăng ‘đất vệ đường’: nghe rao giảng Nước Trời mà không hiểu, không chịu tìm hiểu, không đâm rễ sâu trong lòng, dễ dàng để mất đi (x. Mt 13, 19); hay thuộc dạng ‘đá sỏi’: nghe Lời Chúa và vui vẻ đón nhận, nhưng đòi ‘tốt nghiệp sớm’, không đâm rễ sâu, lại nhất thời nữa, đặc biệt lúc gặp gian nan hoặc bị ngược đãi, bị bắt bớ vì Chúa thì vấp ngã và bỏ cuộc ngay? (x. Mt 13, 20 - 21). Nếu không rơi vào hai trường hợp trên, thì chúng ta có thể đang ở tình trạng ‘bụi gai’ chăng? nghĩa là được nghe Lời Chúa, nhưng nỗi lo lắng sự đời, và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt, khiến Lời không sinh hoa kết quả gì (x. Mt 13, 22). Trái lại, loại đất tâm hồn ai cũng trông mong, ai cũng muốn trở thành, chính là thuở đất tốt tươi mầu mỡ, cụ thể: nghe Lời Chúa, hiểu và đón nhận hầu đem ra sống hằng ngày, nên đơm bông kết trái và được thu nhận bội phần khi đến mùa (x. Mt 13, 23).
Giờ đây, chúng con đặt mình trước Chúa mà cầu nguyện: Lạy Chúa, xin cho tâm hồn chúng con luôn trở nên mảnh đất tốt tươi để khi Chúa gieo hạt giống vào lòng, được trổ sinh hoa trái. Cho dẫu dòng đời cứ đổi thay, mọi thứ bị cuốn trôi để lại lo toan, khó khăn thử thách như thể không vượt qua nỗi, thì cho chúng con luôn biết mở rộng tâm tư, có thái độ khiêm nhu, chú tâm lắng nghe, khắc ghi trong lòng, hầu làm lẻ sống đời chúng con.
Tạ ơn Chúa vì không hề chê bỏ
Tâm hồn con dù bé nhỏ mong manh
Dù thuở ruộng đất trồng chẳng tươi xanh
Chúa vẫn gieo, trông thức canh đêm ngày
Mãi vun trồng, hằng tra tay chăm bón
Cho tới khi hạt chồi non mơn mởn
Cây trổ sinh hoa trái, vươn cao lớn
Mùa thu hoạch bội phần, ơn siết bao. Amen!
Lm. Xuân Hy Vọng
====================
(CHÚA NHẬT TUẦN 15 TN NĂM A)
ĐI RA GIEO GIỐNG
Qua Lời Tổng Nguyện của Chúa Nhật Tuần 15 Thường Niên, Năm A hôm nay, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa cho kẻ lầm lạc thấy ánh sáng chân lý của Chúa để họ được trở về nẻo chính đường ngay, xin ban cho những người xưng mình là Kitô hữu biết tránh mọi điều bất xứng, và theo đuổi những gì thích hợp với danh nghĩa của mình.
Thấy ánh sáng Chúa để trở về nẻo chính đường ngay, ta hãy trung thành tuân giữ giao ước, đừng lạc xa đường lối Chúa, như trong Bài đọc 1 Kinh Sách, trích sách Các Vua Quyển I: Ngôn sứ Êlia bắt đầu hoạt động dưới triều vua Akháp. Vua Akháp vốn chẳng đạo đức gì, lại chịu ảnh hưởng của vợ là bà Ideven thờ tà thần. Ngôn sứ Êlia báo trước cho vua một cơn hạn hán lớn, như hình phạt người có tội và dấu chỉ quyền tối thượng của Thiên Chúa dân Ítraen. Nhưng không phải vì vậy mà Thiên Chúa quên thương xót. Nếu Người thẳng tay trừng trị dân phản bội, thì lòng thương xót của Người vẫn dưỡng nuôi những đứa con hèn mọn nhất của Người… Ông Êlia đã tha thiết cầu xin cho đừng có mưa, thì đã không có mưa; rồi ông cầu xin thì trời liền mưa xuống. Ngôn sứ Êlia xuất hiện chẳng khác nào ngọn lửa, lời của ông tựa đuốc cháy bừng bừng. Ông dùng lời Thiên Chúa mà đóng cửa trời.
Thấy ánh sáng Chúa để trở về nẻo chính đường ngay, ta hãy vâng giữ Lời Chúa, như trong Bài đọc 2 Kinh Sách, trích Khảo Luận của thánh Amrôxiô: Huấn giáo về các nghi thức thánh tẩy… Xưa kia chúng ta cũng ngu xuẩn, không vâng lời, chúng ta cũng lầm lạc, sống trong gian ác và ganh tị, đáng ghét và ghen ghét lẫn nhau. Nhưng vì Người thương xót, nên Người đã cứu chúng ta nhờ phép rửa ban ơn Thánh Thần, để chúng ta được tái sinh và đổi mới. Tất cả chúng tôi xưa kia cũng buông theo các đam mê của tính xác thịt. Bẩm sinh chúng tôi là những kẻ đáng chịu cơn thịnh nộ của Thiên Chúa.
Thấy ánh sáng Chúa để trở về nẻo chính đường ngay, ta hãy kiên nhẫn sinh hoa trái, giữ vững niềm trông cậy, như trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, trích sách ngôn sứ Isaia: Mưa làm cho đất phì nhiêu và đâm chồi nẩy lộc. Đáp Ca, Tv 64: Hạt gieo vào đất mỡ mầu sinh hoa kết quả dồi dào gấp trăm. Thăm trái đất, Ngài tuôn mưa móc, cho ngập tràn phú túc giàu sang, suối trời trữ nước mênh mang, dọn đất sẵn sàng đón lúa trổ bông. Trong Bài đọc 2 Thánh Lễ, trích thư của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Rôma: Muôn loài thọ tạo những ngong ngóng đợi chờ ngày Thiên Chúa mặc khải vinh quang của con cái Người.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Hạt giống là lời Thiên Chúa, người gieo giống là Đức Kitô. Ai tuân giữ lời Người, sẽ muôn đời tồn tại. Trong Bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Người gieo giống đi ra gieo giống. Ngay chim sẻ còn tìm được mái ấm, cánh nhạn kia cũng làm tổ đặt con bên bàn thờ của Chúa. Phúc thay người ở trong thánh điện họ luôn luôn được hát mừng Ngài. Sống công minh chính trực sẽ được trông thấy mặt Ngài; khi thức giấc, được thỏa tình chiêm ngưỡng thánh nhan. Lời Ta một khi xuất phát từ miệng Ta, sẽ không trở về với Ta nếu chưa đạt kết quả. Hạt gieo vào đất mỡ mầu sinh hoa kết quả dồi dào gấp trăm. Những đau khổ chúng ta chịu bây giờ sánh sao được với vinh quang mà Thiên Chúa sẽ mặc khải nơi chúng ta. Muôn loài thọ tạo những ngong ngóng đợi chờ ngày Thiên Chúa mặc khải vinh quang của con cái Người: xưa kia, ta buông theo các đam mê của tính xác thịt, đáng chịu cơn thịnh nộ của Thiên Chúa, nhưng, Người thương xót, đã cứu ta nhờ phép rửa ban ơn Thánh Thần, để ta được tái sinh và đổi mới. Chúa cho kẻ lầm lạc thấy ánh sáng chân lý của Chúa để họ được trở về nẻo chính đường ngay, ước gì những người xưng mình là Kitô hữu biết tránh mọi điều bất xứng, và theo đuổi những gì thích hợp với danh nghĩa của mình. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
HẠT GIỐNG SINH LỜI
Hạt giống được gieo xuống đất sẽ mọc lên thành cây. Nhưng cây đó tươi tốt và sinh hoa kết trái được nhiều hay ít là tùy thuộc vào chất lượng đất trồng và công vun xới bón chăm. Đất tốt cây mọc lên tốt, đất xấu hay trơ đá sỏi thì cây không thể mọc và phát triển, thậm chí chỉ còn trơ lại đất đá mà thôi.
Trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu dùng dụ ngôn để ví Lời Chúa như hạt giống nhà nông gieo vãi; chúng có thể bị cướp mất, có thể lớn lên tí chút rồi khô héo, có thể lớn lên mà chẳng sinh hoa kết quả, và có thể sinh hạt gấp trăm. Giữa đám đông ngút ngàn từ khắp các thành thị kéo đến, Đức Giêsu hô lên, như để kéo sự chú ý, chú tâm mà suy xét về điều quan trọng này: “Ai có tai nghe thì nghe” (Mt 13,9). Bởi vì nhiều người nghe mà như không, nghe như nước đổ đầu vịt, nước mà đổ trên “đá gạch hoa kim” thì càng vô hiệu, vì không thể thấm nước.
Hạt giống Lời Chúa có được mọc lên thành cây sinh hoa kết trái hay không là tùy thuộc thái độ đón nhận của mỗi người. Tâm hồn mỗi người như thửa đất sẽ đón nhận hạt giống Lời Chúa ra sao?
“Trong khi người ấy gieo, thì có những hạt rơi xuống vệ đường, chim chóc đến ăn mất” (Mt 13,4). Khi nghe Lời Chúa người ta cũng nghe, nhưng nghe bỏ đấy, nghe mà không hiểu, trố mắt nhìn mà chẳng thấy, vào tai này ra tai kia, rồi chê Cha giảng dở, nói lạc đề. Họ không hiểu là vì họ không chịu chú ý nghe, không muốn nghe, hay không chịu suy nghĩ những gì Cha cắt nghĩa, chỉ còn là đất vệ đường.
“Có những hạt rơi trên nơi sỏi đá, chỗ đất không có nhiều; nó mọc ngay, vì đất không sâu; nhưng khi nắng lên, nó liền bị cháy, và vì thiếu rễ nên bị chết khô” (Mt 13,5-6). Đây là trở ngại do ý chí, là những người có để ý nghe nhưng hời hợt, mát mình thì thực hành tí chút, gặp khó khăn là chán nản chạy mất, hay bị cám dỗ là ngã lòng bỏ cuộc buông xuôi, họ trở thành đất đá sỏi mà thôi.
“Còn những hạt rơi vào bụi gai, gai mọc lên làm nó chết nghẹt” (Mt 13,7). Đây là trở ngại do tình cảm, những người nghe Lời Chúa, nhưng chiều theo thị hiếu thế gian, hay đòi hỏi của xác thịt, những thứ ấy làm đất tâm hồn như bụi gai, lấn át làm cho Lời bị bóp nghẹt không thể trưởng thành mà lớn lên được. Lời Chúa là chính Chúa thì đúng là làm cho Chúa bị “nghẹt” rồi, làm sao Ngài có thể lớn lên trong tôi?
“Có những hạt lại rơi nhằm đất tốt, nên sinh hoa kết quả: hạt được gấp trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục.” (Mt 13,8). Đất thuận lợi là nơi những tâm hồn biết lắng nghe, để tâm suy nghĩ và thực hành Lời Chúa. Không nhiều thì ít, Lời sẽ sinh bông hạt trong thửa đất màu mỡ ấy.
Chúa ơi! Chúa biết rằng tâm hồn chúng con luôn thay đổi: có lúc như vệ đường, như sỏi đá, như bụi gai, hoặc có khi như đất tốt, nhưng Chúa vẫn luôn kiên trì gieo Lời hằng sống của Chúa vào tâm hồn chúng con. Xin cho chúng con biết hoán cải, mở lòng để đón nhận Chúa vào đời mình hằng giây, để chính Chúa sẽ cải tạo, làm mới thửa đất tâm hồn chúng con. Có Chúa trong cuộc đời, nỗi sướng vui ngập tràn. Lời Chúa được gieo vào lòng chúng con sẽ thành cây tươi tốt sinh nhiều hoa trái. Bởi vì: “gieo xuống thì hư nát, mà trỗi dậy thì bất diệt; gieo xuống thì hèn hạ, mà trỗi dậy thì vinh quang; gieo xuống thì yếu đuối, mà trỗi dậy thì mạnh mẽ, gieo xuống là thân thể có sinh khí, mà trỗi dậy là thân thể có thần khí.” (1Cr 15, 42-44).
Én Nhỏ
====================
LÀM SAO ĐỂ LỜI CHÚA KHÔNG BỊ BÓP NGHẸT?
(SUY NIỆM CHÚA NHẬT XV THƯỜNG NIÊN – NĂM A)
Có một người nông dân suốt đời gắn bó với đồng ruộng. Mỗi mùa gieo hạt, ông đều trăn trở về chất lượng những khoảnh đất. Ông thấy những vạt đất ven đường cứng như đá, những chỗ đầy sỏi vụn nằm dưới mặt đất, lại có những khu vực bị cỏ dại và bụi gai xâm chiếm. Ông hiểu rằng, dù hạt giống có tốt đến đâu, nếu rơi xuống mảnh đất chưa được cày xới, thì mọi công lao cũng trở nên vô ích. Hình ảnh ấy gợi nhắc chúng ta về dụ ngôn Người Gieo Giống trong Tin Mừng hôm nay. Thiên Chúa – Người Gieo Giống vĩ đại – vẫn đang hào phóng gieo vãi Lời Ngài vào mảnh vườn tâm hồn mỗi người. Ngôn sứ I-sai-a xác quyết: "Cũng như mưa với tuyết sa xuống từ trời không trở về trời nếu chưa thấm xuống đất, chưa làm cho đất phì nhiêu và đâm chồi nẩy lộc... thì lời Ta chép ra từ miệng Ta cũng vậy" (Is 55,10-11). Lời Chúa mang sức mạnh biến đổi thực tại, nhưng Ngài tôn trọng tự do của chúng ta đến mức Lời ấy chỉ trổ sinh hoa trái khi gặp được một tâm hồn biết sẵn sàng đón nhận.
Để nhận diện tình trạng thiêng liêng của chính mình, chúng ta hãy cùng nhìn lại bốn loại đất mà Chúa Giê-su đã mô tả.
1. Mảnh đất vệ đường: Sự chai cứng của thói quen
Khi nhìn vào thực tế cuộc sống, loại đất đầu tiên Chúa Giê-su nhắc đến chính là mảnh đất vệ đường. Ngài khẳng định: "Kẻ nào nghe Lời rao giảng về Nước Trời mà không hiểu, thì ác thần đến cướp đi điều đã gieo trong lòng người ấy" (Mt 13,19). Đây là hình ảnh những tâm hồn đã trở nên chai lì bởi những thói quen máy móc. Khi việc đi lễ, đọc kinh chỉ còn là nghi thức cho xong bổn phận, đức tin bị phủ một lớp vỏ bọc cứng nhắc của sự vô cảm, thì hạt giống Lời Chúa vừa gieo xuống đã bị cướp mất. Những tâm hồn này không để Lời Chúa thâm nhập, khiến tâm hồn trở thành lối mòn cho những toan tính trần thế chiếm ngự.
Tuy nhiên, không phải ai cũng sống trong sự chai cứng, mà có những người đón nhận Lời Chúa với sự nhiệt thành ban đầu nhưng lại thiếu đi sự kiên trì cần thiết, dẫn đến mảnh đất thứ hai.
2. Mảnh đất sỏi đá: Sự hời hợt của cảm xúc
Sự hời hợt ấy được Chúa Giê-su mô tả qua mảnh đất sỏi đá, nơi hạt giống nảy mầm nhanh nhưng không có rễ. Ngài phác họa hình ảnh những tâm hồn "nghe Lời và liền vui vẻ đón nhận, nhưng không có rễ trong mình, nên chỉ nhất thời" (Mt 13,20-21). Đây là những người sống đạo theo cảm xúc, dễ phấn khởi trước điều mới lạ nhưng héo úa ngay khi nắng cháy của nghịch cảnh hay đau khổ ập đến. Đức tin nếu không được tôi luyện qua thập giá và sự kiên nhẫn bám rễ vào Chúa, sẽ chỉ là sự hưng phấn nhất thời, không đủ sức đứng vững giữa những biến động của cuộc đời.
Bên cạnh sự hời hợt, những vướng bận trần thế cũng là rào cản ngăn trở sự phát triển của hạt giống đức tin, dẫn chúng ta đến với mảnh đất thứ ba.
3. Mảnh đất bụi gai: Sự nghẹt thở của những ưu tiên lầm lạc
Sự vướng bận ấy hiện rõ nơi mảnh đất bụi gai, nơi mà hạt giống bị áp lực của cuộc sống bóp nghẹt. Chúa Giê-su dạy: "Hạt giống rơi vào bụi gai là những tâm hồn để cho nỗi lo lắng sự đời, và bả vinh hoa phú quý bóp nghẹt" (Mt 13,22). Đây là căn bệnh phổ biến khi guồng quay cơm áo gạo tiền và những tham vọng danh vọng trở thành "bụi gai" hút hết dưỡng chất tâm linh. Những bụi gai này bóp nghẹt sự sống thần linh, khiến con người bận rộn đến mức không còn không gian cho Lời Chúa.
Vượt qua những ưu tiên lầm lạc ấy, người tín hữu mới có thể tiến đến mảnh đất lý tưởng mà Thiên Chúa hằng mong đợi.
4. Mảnh đất tốt: Sự hoán cải của tự do
Cuối cùng, mảnh đất mà người nông dân nào cũng khao khát chính là mảnh đất tốt, nơi hạt giống được cắm rễ sâu và sinh hoa kết quả dồi dào. Chúa Giê-su khẳng định: "Kẻ nghe Lời và hiểu, thì tất nhiên sinh hoa kết quả" (Mt 13,23). Tuy nhiên, "đất tốt" ở đây không phải là một món quà được ban tặng sẵn hay một trạng thái hoàn hảo mà ta đạt được một lần là xong.
Đất tốt chính là một tâm hồn biết lắng nghe trong khiêm tốn. Đó là mảnh đất đã được cày xới mỗi ngày bằng việc xét mình và thú nhận những giới hạn của bản thân. Người có "đất tốt" không phải là người không có sỏi đá hay gai góc, mà là người không bao giờ cam chịu sống chung với chúng. Khi nhận ra lòng mình còn đầy kiêu ngạo, họ khiêm tốn dọn sạch; khi thấy những tham vọng đời thường bắt đầu chớm nở, họ can đảm nhổ bỏ. Đó là cuộc chiến đấu âm thầm giữa ý muốn con người và ân sủng Chúa.
Kết quả "gấp trăm" mà Chúa nhắc đến không phải là sự thành công vang dội hay những chiến tích lẫy lừng, mà là sự biến đổi tận căn của đời sống. Đó là khi Lời Chúa không còn nằm trên môi miệng, mà đã trở thành kim chỉ nam cho mọi quyết định. Đó là khi người tín hữu không còn sống theo ý riêng mình, nhưng để Lời Chúa uốn nắn, biến đổi cách họ đối diện với đau khổ, cách họ tha thứ cho người khác và cách họ phục vụ anh em. Sự hoán cải ấy không bao giờ là kết thúc, mà là một hành trình liên lỉ, nơi tự do của con người được đặt vào tay Chúa để Ngài canh tác mỗi ngày. Một tâm hồn như thế chính là khí cụ để Chúa tiếp tục gieo vãi tình yêu của Ngài vào thế giới.
Như vậy, nhìn vào bốn mảnh đất nêu trên, mỗi người được mời gọi tự vấn xem tâm hồn mình đang thuộc về mảnh đất nào. Thiên Chúa là Người Gieo Giống kiên nhẫn, Ngài vẫn đang gieo hạt qua từng biến cố và qua những người chúng ta gặp gỡ hàng ngày. Ngài không đòi hỏi sự hoàn hảo ngay từ đầu, mà chỉ cần sự cởi mở để Lời Ngài biến đổi tâm hồn chúng ta. Đừng để cuộc đời trôi qua trong sự cằn cỗi của lòng ích kỷ. Hãy để Lời Chúa được cắm rễ thật sâu, để cuộc đời chúng ta mãi là mảnh đất trổ sinh hoa trái đức tin, đức cậy và đức mến.
Lạy Chúa, xin thương biến đổi lòng con thành mảnh đất tốt, để Lời Chúa luôn được đón nhận và trổ sinh hoa trái yêu thương. Amen.
Jos. Vinc. Ngọc Biển
==================
NGƯỜI GIEO GIỐNG HÀO PHÓNG
Ai đã từng làm nghề nông đều hiểu rằng, để có một mùa gặt bội thu thì cần có ba yếu tố: hạt giống tốt, người gieo khôn ngoan và mảnh đất màu mỡ. Nếu hạt giống tốt rơi vào đất cằn cỗi, mùa màng sẽ thất bại. Nhưng nếu đất được chuẩn bị kỹ lưỡng, chỉ một hạt cũng sinh hoa kết quả gấp nhiều lần.
Phụng vụ Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta chiêm ngắm một Người Gieo Giống đặc biệt. Người gieo không tính toán, không dè sẻn, không chỉ gieo trên đất tốt, nhưng còn gieo trên sỏi đá, gieo lẫn bụi gai, gieo cả vệ đường. Đó không phải là người gieo sự thiếu khôn ngoan, nhưng là hình ảnh của một Thiên Chúa vô cùng quảng đại, không ngừng ban phát Lời Hằng Sống cho mọi người, dù họ là ai và đang ở trong hoàn cảnh nào.
Thiên Chúa hào phóng không ngừng ban phát Lời Hằng Sống
Lời Chúa trong bài đọc I được tiên tri I-sai-a ví von: “Như mưa tuyết từ trời rơi xuống và không trở lên trời nữa, nhưng chúng thấm xuống đất” (Is 55,10). Mưa và tuyết vốn là những điều kiện thiết yếu cho hạt giống nảy mầm, lớn lên và kết hạt. Rõ ràng mưa và tuyết: “Tưới gội mặt đất, làm cho đất phì nhiêu và đâm chồi nẩy lộc, cho kẻ gieo có hạt giống, cho người đói của bánh ăn” (Is 55,10).
Hình ảnh trên thật là đẹp, và sống động. Thiên Chúa là người đi gieo giống, Ngài gieo cách hào phóng. Ngài đã quảng đại gieo Lời Ngài xuống trần gian. Lời ấy không chỉ là lời nói nhưng là quyền năng sáng tạo. Thiên Chúa chỉ cần phán một lời thì ánh sáng xuất hiện, trời đất được hình thành (x. St 1).
Đỉnh cao của Lời ấy chính là Đức Giê-su Ki-tô, Ngôi Lời nhập thể (x.Ga 1,14). Hạt giống Thiên Chúa gieo vào cánh đồng nhân loại để đem lại sự sống đời đời.
Điều làm chúng ta cảm động là Thiên Chúa không bao giờ tiếc hạt giống. Ngài gieo khắp chốn. Ngài gieo vào trái tim của Phê-rô dù biết ông sẽ chối Thầy. Gieo vào Mát-thêu dù ông là người thu thuế. Ngài gieo vào Ma-đa-lê-na dù bà từng sống trong tội lỗi. Gieo cả nơi Giu-đa, dù biết ông sẽ phản bội. Thiên Chúa không đợi con người nên tốt rồi mới ban ơn; chính nhờ ân sủng mà chúng ta được biến đổi nên tốt.
Lời Thiên Chúa là hạt giống cứu độ, luôn mang sức sống thần linh; nhưng hiệu quả của Lời ấy tùy thuộc vào sự cộng tác của con người. Từ ngôn sứ I-sai-a đến Thánh Phao-lô, và đạt tới đỉnh cao nơi dụ ngôn Người Gieo Giống mời gọi chúng ta khám phá quyền năng của Lời Chúa và để Lời ấy biến đổi cuộc đời mình.
Con người phải chuẩn bị thửa đất tâm hồn
Có một chi tiết trong dụ ngôn hôm nay mà chúng ta thường bỏ qua. Nếu là một người nông dân, chắc chắn chúng ta sẽ chỉ gieo hạt trên mảnh đất tốt. Không ai lại cố tình gieo trên vệ đường, trên sỏi đá hay giữa bụi gai, vì biết chắc hạt giống sẽ bị mất. Thiên Chúa thì không như thế. Ngài quảng đại gieo Lời của Ngài vào hết mọi tâm hồn, không phân biệt người tốt hay kẻ xấu, người thánh thiện hay tội lỗi.
Nếu người gieo giống là nhân vật chính của dụ ngôn, thì thửa đất lại quyết định kết quả. Đức Giê-su nói đến bốn loại đất (x.Mt 13,18-23). Vệ đường ám chỉ trái tim khép kín. Sỏi đá muốn nói đến người có đời sống đức tin chỉ dựa trên cảm xúc. Bụi gai là tâm hồn bị tiền bạc, danh vọng và những lo toan thế gian bóp nghẹt. Đất tốt là người nghe, hiểu và thực hành Lời Chúa.
Điều đáng suy nghĩ là cả bốn loại đất đều nhận cùng một hạt giống. Như vậy, điều khác biệt không nằm ở Thiên Chúa nhưng nằm ở chính chúng ta. Thánh Gio-an Kim Khẩu nhận xét rất chí lý: “Không phải người gieo giống có lỗi, cũng không phải hạt giống xấu; chính mảnh đất làm nên mùa gặt.” Vì Lời Chúa luôn có quyền năng, nhưng nằm ở thửa đất của tâm hồn mỗi người.
Hạt rơi vào đất tốt sẽ sinh hoa kết trái dồi dào
Thiên Chúa không chỉ gieo để có vài bông lúa. Đương nhiên Ngài geo và muốn mùa gặt bội thu.
Đức Giê-su nói hạt giống sinh hoa trái gấp ba mươi, sáu mươi và một trăm (x.Mt 13,23). Chứng tỏ Thiên Chúa không đòi mọi người đạt cùng một mức độ, nhưng mong mỗi người sinh hoa trái theo ơn gọi và khả năng Chúa ban.
Dụ ngôn hôm nay trước hết không nói về sự thất bại của hạt giống, nhưng nói về lòng quảng đại của Người Gieo Giống. Thiên Chúa vẫn đang gieo. Ngài không mệt mỏi, không thất vọng, không rút lại hạt giống vì thấy đất còn cằn cỗi.
Chúng ta tự hỏi: Tôi có đang để cho Người Gieo Giống hào phóng gieo Lời Ngài vào lòng tôi không? Tôi có là mảnh đất màu mỡ cho Tin Mừng không?
Vậy, hãy là đất tốt, để hạt giống Lời Chúa sinh nhiều bông hạt. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
===================
HẠT GIỐNG CỦA HY VỌNG
Chúa Nhật 15 Thường Niên A: Mt 13, 1-23
Con người hôm nay thường muốn thấy kết quả thật nhanh trong mọi sự. Vì thế, người ta dễ thất vọng khi công sức không được đáp đền, khi người khác không thay đổi, hay khi chính mình vẫn mãi yếu đuối sau bao lần cố gắng. Thế nhưng, dụ ngôn người gieo giống hôm nay cho thấy một cái nhìn rất khác của Thiên Chúa. Ngài vẫn gieo hạt giống của Lời Ngài trên mọi mảnh đất tâm hồn, dù khô cằn hay màu mỡ. Điều đó cho thấy Thiên Chúa không yêu con người vì họ đã hoàn thiện, nhưng yêu để họ có thể lớn lên và sinh hoa trái.
Dụ ngôn này không chỉ nói về hạt giống là Lời Chúa, mà còn mặc khải trái tim kiên nhẫn và đầy hy vọng của Thiên Chúa đối với con người.
1. Lời Chúa là hạt giống mang sự sống
Ngôn sứ Isaia nói: “Cũng như mưa với tuyết sa xuống từ trời… làm cho đất phì nhiêu và đâm chồi nảy lộc… thì lời Ta cũng vậy” (Is 55,10-11). Lời Chúa không chỉ là âm thanh hay chữ viết, nhưng là quyền năng sáng tạo. Ngay từ đầu sách Sáng Thế, Thiên Chúa phán một lời và vũ trụ xuất hiện. Lời Ngài luôn mang sự sống.
Trong tiếng Hy Lạp, “hạt giống” là sperma, nghĩa là mầm sống chứa sẵn khả năng phát triển. Một hạt giống nhỏ bé nhưng mang trong mình cả tương lai của một cánh đồng. Lời Chúa âm thầm nhưng rất hữu hiệu.
Câu chuyện của Anthony de Mello thật sâu sắc khi nói rằng: con người muốn bình an, hạnh phúc, tự do, nhưng Thiên Chúa chỉ trao “hạt giống” chứ không bán hoa trái. Bởi vì Thiên Chúa không muốn con người sống bằng phép màu tức thời, nhưng bằng một hành trình trưởng thành. Những điều đẹp nhất trong đời luôn cần thời gian để bén rễ và lớn lên.
2. Điều quyết định không chỉ là hạt giống, mà là mảnh đất
Dụ ngôn cho thấy hạt giống nào cũng tốt. Điều khác biệt nằm ở mảnh đất – là lòng người. Có những tâm hồn như vệ đường: nghe nhiều nhưng lòng đóng kín. Có những tâm hồn như sỏi đá: xúc động nhanh nhưng không đủ chiều sâu để bền vững. Có những tâm hồn đầy gai góc, để cho lo âu, hưởng thụ và danh vọng bóp nghẹt đời sống thiêng liêng.
Đức Giêsu nói: “Lo lắng sự đời và bả vinh hoa phú quý làm cho Lời bị chết nghẹt” (c.22). Chữ “lo lắng” trong tiếng Anh là anxiety, bắt nguồn từ Latin angere, nghĩa là “siết chặt”. Có những thứ siết chặt tâm hồn con người đến mức không còn chỗ cho Thiên Chúa. Người ta sống giữa một thế giới kết nối liên tục nhưng tâm hồn lại khô cằn và phân mảnh.
3. Thiên Chúa không thất vọng về con người
Điều làm người ta ngạc nhiên nơi dụ ngôn là sự hào phóng của người gieo giống. Ông vẫn gieo, dù biết có những hạt sẽ rơi vào vệ đường, sỏi đá hay bụi gai. Đó là hình ảnh của Thiên Chúa.
Có lẽ đau khổ lớn nhất của con người không phải là mình yếu đuối, nhưng là cảm giác mình không thể đổi thay nữa. Nhiều người sống rất lâu trong mặc cảm và thất vọng về chính mình. Nhưng Thiên Chúa thì không. Thánh Augustinô từng sống buông thả nhiều năm trước khi trở lại. Sau này ngài thốt lên: “Con yêu Chúa quá muộn màng.” Nhưng Thiên Chúa đã không bỏ cuộc về ngài.
Có những lúc ta không còn tin nổi vào chính mình, nhưng Thiên Chúa vẫn âm thầm tin rằng nơi ta còn có thể nảy sinh hoa trái. Đó là điều làm nên hy vọng Kitô giáo. Từ “hy vọng” trong Hán Việt có chữ “vọng” (望), nghĩa là hướng mắt nhìn xa. Người có hy vọng không phải là người không còn bóng tối, nhưng là người vẫn dám nhìn vượt qua bóng tối.
4. Người Kitô hữu được mời gọi gieo hy vọng cho đời
Dụ ngôn hôm nay không chỉ mời gọi chúng ta trở thành đất tốt, mà còn trở thành người gieo giống:
Có người gieo bằng lời nói.
Có người gieo bằng sự tha thứ.
Có người gieo bằng đời sống âm thầm phục vụ.
Có người gieo bằng chính những đau khổ được sống với tình yêu.
Nhiều khi ta nản lòng vì không thấy kết quả ngay. Nhưng người gieo giống không nóng vội. Mẹ Têrêsa Calcutta từng nói: “Thiên Chúa không gọi chúng ta thành công, nhưng gọi chúng ta trung thành.”
Có những hạt giống phải rất lâu mới nảy mầm. Có những điều tốt đẹp hôm nay phải nhiều năm sau mới sinh hoa trái. Thánh Phaolô nói: “Tôi trồng, Apôllô tưới, nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).
Kết luận
Dụ ngôn người gieo giống là dụ ngôn của lòng kiên nhẫn Thiên Chúa. Ngài vẫn tiếp tục gieo Lời Ngài vào thế giới đầy sỏi đá này, và cũng vẫn âm thầm gieo vào chính tâm hồn chúng ta, dù nơi đó còn nhiều khô cằn và gai góc.
Điều quan trọng không phải là hôm nay ta hoàn hảo đến đâu, nhưng là ta có dám để cho Thiên Chúa tiếp tục cày xới và biến đổi tâm hồn mình không. Bởì chỉ cần một hạt giống của Tin Mừng chưa chết trong lòng người, thì vẫn còn hy vọng cho một mùa gặt của ân sủng và tình yêu.
Lời nguyện
Lạy Chúa Giêsu!
Đấng đã gieo Lời Chúa khắp mọi nơi,
để ban cho con người sự sống mới,
là niềm vui ân phúc của cõi Trời.
Nhưng Lời Chúa đòi con phải xét mình,
với cả tấm chân tình và đoan chính,
xem bao nhiêu hạt giống gieo vào lòng,
có được như tim Ngài vẫn ước mong?
Có hạt rơi như rơi trên vệ đường,
văng ra ngoài không đi vào tâm tưởng,
bởi Lời Chúa gọi mời phải đổi hướng,
mà đời người còn những nỗi lụy vương.
Có hạt rơi như rơi trên sỏi đá,
người ta mừng vội vã đón lấy ngay,
nhưng vì sống cạn cợt nên sa sẩy,
thiếu rễ sâu nên mưa gió dập vùi.
Có hạt rơi như rơi vào bụi gai,
vì chuyện đời và đam mê của cải,
gai bóp nghẹt làm cây không sinh trái,
khiến đời người phải sống kiếp u hoài.
Nhưng có hạt đã rơi vào đất tốt,
vì người sống Lời Chúa thật say mê,
nên cây đời nhiều hoa quả sum suê,
khiến cho ơn thánh Chúa đổ tràn trề.
Mảnh đất tâm hồn con tốt hay xấu?
điều quan trọng là tiếp tục cầy bừa,
để được Chúa biến đổi theo ngày tháng,
vui đón mùa gặt ân phúc chứa chan. Amen.
Lm. Thái Nguyên
==================
