Ông Gio-an đã đến, và những người tội lỗi đã tin.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
28 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các thượng tế và kỳ mục trong dân rằng: “Các ông nghĩ sao ? Một người kia có hai con trai. Ông ta đến nói với người thứ nhất: ‘Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho.’ 29 Nó đáp: ‘Con không muốn !’ nhưng sau đó, nó hối hận, nên lại đi. 30 Ông đến gặp người thứ hai, và cũng bảo như vậy. Nó đáp: ‘Thưa ngài, con đây !’ nhưng rồi lại không đi. 31 Trong hai người con đó, ai đã thi hành ý muốn của người cha ?” Họ trả lời: “Người thứ nhất.” Đức Giê-su nói với họ: “Tôi bảo thật các ông: những người thu thuế và những cô gái điếm vào Nước Thiên Chúa trước các ông. 32 Vì ông Gio-an đã đến chỉ đường công chính cho các ông, mà các ông không tin ông ấy ; còn những người thu thuế và những cô gái điếm lại tin. Phần các ông, khi đã thấy vậy rồi, các ông vẫn không chịu hối hận mà tin ông ấy.”
=====================
Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Ba Tuần 3 Mùa Vọng, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa đã sai Con Một giáng trần để biến đổi chúng ta thành thụ tạo mới, thành những công trình của lòng Chúa yêu thương. Chúng ta đang chờ Người ngự đến, xin Chúa đoái nhìn và thanh tẩy chúng ta khỏi mọi vết nhơ con người cũ.
Chúa đoái nhìn và thanh tẩy ta khỏi mọi vết nhơ con người cũ, vì yêu thương, Chúa sẽ giải thoát ta, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Isaia: Giêrusalem được cứu thoát khỏi ách nô lệ Asua. Vì yêu thương những kẻ thuộc về Người, Thiên Chúa giơ cánh tay biểu dương sức mạnh… Đức Chúa các đạo binh sẽ ngự xuống trên Xion. Như cánh chim bay đi lượn lại, Đức Chúa sẽ bảo vệ Giêrusalem, sẽ dung tha và cứu độ. Các ngươi sẽ ca hát như trong đêm cử hành đại lễ, lòng chan chứa niềm vui.
Chúa đoái nhìn và thanh tẩy ta khỏi mọi vết nhơ con người cũ, ta hãy nhận mình hèn yếu và khiêm nhường đón nhận ơn tha thứ của Chúa, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, trích sách Gương Chúa Giêsu: Khiêm nhường và bình an... Chúa dẫn kẻ nghèo hèn đi theo đường công chính, dạy cho biết đường lối của Người. Tất cả đường lối Chúa đều là yêu thương và thành tín đối với những kẻ nào giữ giao ước và lề luật Chúa. Hãy xét xử thật công minh, hãy lấy lòng nhân ái và thương xót mà xử sự với nhau.
Chúa đoái nhìn và thanh tẩy ta khỏi mọi vết nhơ con người cũ, chỉ cần ta biết tìm nương ẩn nơi Chúa, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, trích sách ngôn sứ Xôphônia: Ơn cứu độ thời Đấng Mêsia được hứa cho mọi người nghèo. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 33: Kẻ nghèo hèn kêu xin, và Chúa đã nhận lời. Tôi sẽ không ngừng chúc tụng Chúa, câu hát mừng Người chẳng ngớt trên môi. Linh hồn tôi hãnh diện vì Chúa xin các bạn nghèo nghe tôi nói mà vui lên.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lạy Chúa, xin ngự đến; xin đừng trì hoãn, xin tha thứ lầm lỗi cho dân Ngài. Trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Ông Gioan đã đến, và những người tội lỗi đã tin. Ông Gioan đã đến, những người thu thuế và gái điếm đã tin, họ là những người hèn mọn, Vị Thẩm Phán chí công sẽ ân thưởng cân xứng cho những ai hết tình trông đợi Người, Chúa gần gũi những tấm lòng tan vỡ, cứu những tâm thần thất vọng ê chề. Chúa cứu mạng các người tôi tớ, ai ẩn thân bên Chúa không bị phạt bao giờ. Đức Chúa sẽ cho sót lại một dân nghèo hèn và bé nhỏ, biết tìm nương ẩn nơi danh Người. Chúa giơ cánh tay biểu dương sức mạnh giải cứu Dân Chúa, từ xa, Chúa thân hành ngự đến, cơn giận của Người cháy bừng như lửa, nộ khí của Người đè nặng sinh linh. Đức Chúa sẽ bảo vệ Dân Người, sẽ dung tha và cứu độ, và ta sẽ ca hát, lòng chan chứa niềm vui. Chúa biết phải cứu ta lúc nào và cách nào, vì vậy, ta hãy tín thác nơi Người. Thiên Chúa bảo trợ, cứu thoát kẻ khó nghèo; Thiên Chúa âu yếm và an ủi kẻ khiêm nhường; Thiên Chúa đoái nhìn kẻ khó nghèo và rộng ban ân huệ cao cả cho kẻ khiêm nhường. Dù có phải chịu nhục, ai khiêm nhường sẽ được bình an, bởi vì, biết tìm tựa nương vào Chúa, chứ không phải vào thế gian, đừng nghĩ mình công chính như các Kinh Sư và những Người Pharisêu, hãy nhìn nhận mình kém hơn mọi người như những người thu thuế và gái điếm, hãy giữ cho mình được bình an, rồi ta sẽ có thể làm cho người khác được bình an. Người nào thật sự sống bình an, sẽ không nghi ngờ ai hết, còn, kẻ bất mãn và dao động, thì, ngờ vực đủ điều; họ không được yên và cũng không để người khác được yên. Chúa đã sai Con Một giáng trần để biến đổi chúng ta thành thụ tạo mới. Chúng ta đang chờ Người ngự đến, ước gì Chúa đoái nhìn và thanh tẩy chúng ta khỏi mọi vết nhơ con người cũ. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
SÁM HỐI VÀ HÀNH ĐỘNG: CON ĐƯỜNG DẪN ĐẾN NƯỚC TRỜI
Dụ ngôn hai người con được Chúa Giêsu kể lại trong Tin Mừng theo thánh Matthêu hôm nay là một bản lề giữa lý thuyết và hành động, giữa lời nói và việc làm, giữa vẻ bề ngoài và chiều sâu nội tâm. Dụ ngôn này được kể trong bối cảnh Chúa Giêsu đang đối diện với các thượng tế và kỳ lão trong dân, những người tự nhận mình là những người công chính, là người hướng dẫn dân Chúa, nhưng lại không đón nhận lời kêu gọi hoán cải từ thánh Gioan Tẩy Giả và cả chính Đức Giêsu. Họ tuyên xưng niềm tin, nhưng lại không thực hành; họ mang danh nghĩa là con cái Thiên Chúa, nhưng lại từ chối con đường công chính.
Dụ ngôn bắt đầu với hình ảnh một người cha có hai người con. Khi ông đến với người con thứ nhất và yêu cầu: “Này con, hôm nay con hãy đi làm vườn nho cho cha!”, người con này đã thẳng thắn từ chối: “Con không đi.”
Tuy nhiên, sau đó, nó hối hận và đi làm. Ngược lại, người con thứ hai, khi nghe lời mời gọi, đã mau mắn đáp lại: “Thưa cha, vâng, con đi,” nhưng cuối cùng lại không làm gì cả. Khi được hỏi: “Ai trong hai người con đã làm theo ý cha mình?”, các thượng tế và kỳ lão đã phải thừa nhận: “Người con thứ nhất.” Chính trong sự xác nhận ấy mà Chúa Giêsu đã công khai vạch trần sự mâu thuẫn giữa danh nghĩa và thực tại của những người tự cho mình là công chính. Ngài nói: “Quả thật, Ta bảo các ông, những người thu thuế và gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước các ông.” Lời tuyên bố này không chỉ gây chấn động về mặt xã hội và tôn giáo thời đó, nhưng còn làm đảo ngược mọi quan niệm về công chính và tội lỗi, về ai là người được ơn cứu độ.
Đối với người Do Thái, thu thuế và gái điếm là những hạng người bị khinh bỉ nhất trong xã hội, vì họ bị xem là kẻ phản bội dân tộc và vi phạm luật Chúa một cách công khai. Nhưng điều đáng chú ý là chính những con người đó lại mở lòng đón nhận sứ điệp của Gioan Tẩy Giả – người rao giảng sự công chính và kêu gọi hoán cải – trong khi những người “đạo đức”, có địa vị, có kiến thức và có vai trò lãnh đạo tôn giáo thì lại từ chối. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu không cổ võ cho sự sống buông thả hay khuyến khích lối sống sa đọa, nhưng Ngài cho thấy sự hoán cải thật lòng có giá trị lớn lao biết bao. Người con thứ nhất, tuy ban đầu từ chối lời cha mình, nhưng sau đó đã nhận ra lỗi lầm và thay đổi quyết định, đã trở thành hình ảnh của những người tội lỗi biết ăn năn và quay trở về với Thiên Chúa. Điều quan trọng không phải là sự hoàn hảo từ đầu, mà là khả năng hoán cải, là hành động cụ thể thể hiện lòng sám hối.
Ngược lại, người con thứ hai đại diện cho những ai chỉ sống bằng lời nói suông, chỉ thể hiện lòng đạo đức bên ngoài nhưng bên trong lại trống rỗng, thiếu dấn thân. Những người này có thể tham gia các nghi lễ, đọc kinh cầu nguyện, nhưng lại không sống theo tinh thần Tin Mừng trong cuộc sống hằng ngày. Lời nói không đi đôi với hành động trở thành sự giả hình, và Chúa Giêsu mạnh mẽ lên án thái độ ấy. Dụ ngôn cũng đặt ra một câu hỏi mang tính cá nhân sâu sắc cho mỗi chúng ta: tôi giống người con nào trong hai người con đó? Tôi có đang chỉ nói “lạy Chúa, lạy Chúa” mà không thực sự sống theo ý Chúa? Hay tôi có đang là người từng từ chối Thiên Chúa, từng lạc lối, nhưng nay biết ăn năn và quay về với Ngài qua hành động cụ thể?
Trong đời sống đức tin, không ai là hoàn hảo, không ai là không có tội, nhưng ai cũng có cơ hội hoán cải. Sự thánh thiện không nằm ở chỗ không bao giờ sai lầm, nhưng ở chỗ biết nhận ra lỗi lầm và khiêm tốn trở về. Đây chính là chiều kích lòng thương xót mà Chúa Giêsu luôn mạc khải trong suốt sứ vụ của Ngài: Thiên Chúa không kết án kẻ có tội, nhưng kêu gọi họ trở về; Ngài không chấp nhận sự giả hình, nhưng tôn vinh sự thành thật và khiêm hạ. Mỗi người chúng ta đều được mời gọi sống đức tin cách chân thực, nghĩa là không chỉ biết lắng nghe Lời Chúa, không chỉ biết tuyên xưng niềm tin qua lời nói hay việc tham dự các nghi thức, nhưng phải biết thể hiện đức tin ấy trong hành động cụ thể hằng ngày: sống yêu thương, công bằng, tha thứ, giúp đỡ tha nhân, thực thi công lý và lòng thương xót trong từng chọn lựa của mình.
Đời sống đạo không chỉ là chuyện đi lễ ngày Chúa nhật hay đọc kinh mỗi tối, mà là chuyện sống đúng với lương tâm được soi sáng bởi Lời Chúa trong từng tương quan gia đình, xã hội và công việc. Trong ánh sáng của dụ ngôn hôm nay, chúng ta cũng thấy rõ sức mạnh và vẻ đẹp của lòng sám hối. Không có quá khứ nào quá tội lỗi đến mức không thể được tha thứ, nếu ta biết ăn năn. Không có con đường nào dẫn đến hư mất nếu ta biết quay lại.
Và ngược lại, không có vẻ bề ngoài đạo đức nào có thể thay thế được cho một tấm lòng thành thật sống theo ý Chúa. Chính những người thu thuế và gái điếm, khi đón nhận sứ điệp hoán cải, đã trở nên những mẫu gương đức tin sống động, và họ được đón nhận vào Nước Trời trước cả những người từng được xem là gương mẫu về tôn giáo.
Điều này cũng là một lời cảnh tỉnh cho chúng ta, những người đang sống trong Giáo Hội, đang mang danh là con cái Chúa: đừng ỷ lại vào danh nghĩa, vào truyền thống hay địa vị; điều quan trọng là sự thật lòng sống theo đức tin. Là giáo dân trong đời sống hôm nay, chúng ta có thể trở thành người con thứ nhất biết hoán cải qua việc từ bỏ lối sống dửng dưng, lười biếng, ích kỷ, và thay vào đó là hành động cụ thể sống Tin Mừng: quan tâm đến người nghèo, tha thứ cho người xúc phạm đến mình, dành thời gian chăm sóc người thân, trung thực trong công việc, dấn thân trong các hoạt động phục vụ giáo xứ, cộng đoàn. Mỗi hành động nhỏ bé ấy chính là những bước chân vào vườn nho của Chúa, là những bằng chứng của việc thực hiện ý Chúa.
Đồng thời, dụ ngôn này cũng là lời kêu gọi mạnh mẽ đến những ai đã từng xa rời đức tin, từng lầm lạc: đừng bao giờ nghĩ rằng đã quá muộn. Thiên Chúa luôn kiên nhẫn chờ đợi, luôn mở rộng vòng tay đón nhận, miễn là ta thật lòng trở về. Ngài không nhìn quá khứ, Ngài nhìn trái tim hiện tại. Và một trái tim biết hối hận, biết hành động để sửa sai, sẽ luôn được Chúa chúc phúc. Nguyện xin Chúa ban cho chúng ta ơn biết thật lòng sống theo ý Ngài, không chỉ bằng môi miệng nhưng bằng hành động cụ thể trong cuộc sống. Nguyện xin Đức Maria, gương mẫu của lòng xin vâng, đồng hành và cầu bầu cho chúng ta, để từng ngày, chúng ta trở nên những người con thật của Chúa – những người bước vào vườn nho và làm việc cách trung tín. Và một ngày kia, chính Chúa sẽ nói với chúng ta: “Hỡi đầy tớ trung tín và khôn ngoan, hãy vào hưởng niềm vui của Chủ ngươi.” Amen.
Lm. Anmai, CSsR
=====================
TRẬT TỰ XÓT THƯƠNG
“Những người thu thuế và gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước các ông!”.
“Điều Chúa muốn tôi dâng Ngài là một tâm hồn tan nát và một trái tim bầm tím. Mãi cho đến khi lòng kiêu hãnh tan vỡ, bạn mới hiểu được những sâu nhiệm của Ngài. Bởi lẽ, Chúa chỉ làm được những điều vĩ đại ngang qua những con người đã từng để Ngài vùi dập đến tan nát. Thật không thể tin được!” - Charles Spurgeon.
Kính thưa Anh Chị em,
“Để Ngài vùi dập đến tan nát!” - đó cũng là nghịch lý của Lời Chúa hôm nay vốn đảo lộn mọi thước đo quen thuộc. Và Thiên Chúa có thể mặc khải một trật tự khác - ‘trật tự xót thương!’.
Sôphônia phơi bày sự phản loạn của Giêrusalem - thành thánh không nghe lời. Thế nhưng, Thiên Chúa không kết thúc lịch sử bằng sự huỷ diệt, Ngài hứa sẽ thanh luyện môi miệng chư dân, để họ cũng kêu cầu và phụng thờ Ngài; đồng thời, Ngài sẽ giữ lại một nhóm nhỏ Israel - khiêm tốn, nghèo hèn - bài đọc một. Chính nhóm nhỏ ấy sẽ trở thành hạt giống của một dân mới - Giáo Hội. Từ đáy sâu ấy, Thánh Vịnh đáp ca vang lên không như tiếng kêu của kẻ mạnh nhưng là tiếng thở dài của những ai không còn gì để bám víu ngoài Chúa, “Kẻ nghèo hèn kêu xin, và Chúa đã nhậm lời!”. “Thiên Chúa có hai ngai: một trên trời cao nhất, và một nơi trái tim bé nhỏ nhất!” - D.L. Moody.
Tin Mừng đưa chúng ta đi xa hơn. Chúa Giêsu công bố một lời gây choáng - những người thu thuế và gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước! Ngài không tôn vinh tội lỗi, nhưng vạch trần một ảo tưởng nguy hiểm - ảo tưởng “công chính tự thân”. Những con người bị xã hội loại trừ đó biết mình trống rỗng; vì thế, họ hoán cải. Trái lại, những kẻ tự cho mình đạo đức lại khép kín trước ân sủng. Với dụ ngôn hai người con được sai đi làm vườn nho, một người thưa “không” rồi hối hận đi vào vườn; người kia thưa “vâng” lại không đi. Nước Thiên Chúa không dành cho những lời nói đẹp, mà cho hành động quay đầu với những ‘chọn lựa mới’; dành cho ai sám hối, chứ không dành cho ai có ‘lời hứa hay vị thế’. “Chỉ có hai loại người: kẻ công chính nghĩ mình là tội nhân, và hạng tội nhân nghĩ mình công chính!” - Blaise Pascal.
Anh Chị em,
“Những người thu thuế và gái điếm sẽ vào Nước Thiên Chúa trước các ông!”. Lời ấy đang ngỏ với bạn và tôi, những con người đang sống trong một nền “văn hoá son phấn”, theo cách nói của Đức Phanxicô - nơi vẻ ngoài dễ che khuất con người thật bên trong. Mùa Vọng, mùa mời gọi chúng ta dừng lại, chiêm ngắm “sự an tĩnh của hang đá” để tự hỏi, tôi đang thuộc nhóm nào? Kẻ tự mãn hay người biết mình nghèo nàn, cần được cứu? Nhìn lên thập giá, chúng ta thấy sự khủng khiếp của tội lỗi, nhưng cũng nhận ra sự vĩ đại của tình yêu. Mùa Vọng, vì thế, còn là mùa để Chúa “vùi dập con tim đến tan nát” khỏi những lớp vỏ che đậy, hầu được chữa lành trong lòng xót thương của Ngài. “Kitô hữu là người cổ cứng được bẻ gãy, trán bướng bị vỡ nát, trái tim đá bị đập tan!” - John Piper.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin giúp con nhận ra con người thật của con, cho dù phải vỡ vụn khi con nghe những lời ‘không thể tin được’ Chúa dành cho con!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
===================
