Tin Mừng hôm nay cho thấy thái độ của Chúa Giê-su trước các luật sỹ và biệt phải giả hình. Bắt nguồn từ tục lệ của người Do thái thường dâng cúng Đền Thờ một phần mười hoa lợi của họ : “Các ngươi nộp thuế thập phân về bạc hà, thì là, rau húng, còn những điều quan trọng hơn trong lề luật, là đức công bình, lòng nhân từ và lòng tin thì các ngươi lại bỏ qua”. Tác giả Tin Mừng không nhằm phê phán ngay cả những kẻ kỹ lưỡng nhất khi họ khư khư giữ luật dâng cúng một cách tỉ mỉ. Tuy nhiên, điều này không che giấu được điều cốt lõi là phải chú tâm đến sự công chính và lòng thương xót đối với người túng thiếu. Nếu không có các đức tính này, thì việc thực hành tôn giáo chỉ còn là cái vỏ bọc che đậy những mưu toan kiếm chác lợi lộc mà thôi.
Tiếp đến, Tin Mừng nhắc lại các nghi thức thanh tẩy chén đĩa và những cuộc tranh luận của người Pharisêu về việc rửa sạch bên trong chén đĩa có đủ để chu toàn nghi thức thanh tẩy hay không.
Tuy nhiên, vì biết rõ mục đích của họ, Chúa Giê-su đã chuyển hướng cuộc tranh luận: điều quan trọng là phải tẩy rửa tinh thần nội tâm, tức là triệt tiêu sự ham hố: “các ngươi rửa bên ngoài chén đĩa, nhưng bên trong, các ngươi đầy gian tham và nhơ bẩn”, các chướng ngại làm mất tự chủ và chỉ mang hình thức bên ngoài. Một lần nữa, qua việc tuyên bố làm đảo lộn ý nghĩa của việc thanh tẩy, Tin Mừng Mát-thêu không chỉ nhắm tới các luật sỹ và biệt phái, mà còn hướng đến tất cả các Ki-tô hữu biết sống nội tâm hơn là hình thức bên ngoài.
Câu chuyện sau đây là một minh hoạ cho việc giữ bên trong hơn là lời hứa làm vui tai, hay mang hình thức đánh bóng bề ngoài mà thôi:
Tổng thống Abraham Lincoln nổi tiếng là người chẳng những cư xử chính trực, mà còn biết tôn trọng lời hứa.
Ngày nọ, một ông lớn có tật nói mà không giữ lời, đến thăm Tổng thống. Để dụ khị đứa con nhỏ của tổng thống đến ngồi vào lòng, ông hứa là sẽ cho nó chiếc vòng đeo tay. Chú bé nghe thấy thế liền đến ngồi vào lòng ông ta. Cuối cùng, khi người ấy chuẩn bị ra về, tổng thống hỏi:
- Anh đã thực hiện lời hứa với con tôi chưa?
- Hứa gì?
- Tôi nghe anh hứa sẽ cho nó chiếc vòng mà!
- Ồ đâu được, chiếc vòng này là đồ gia bảo của tôi mà.
Tổng thống nghiêm nghị nói:
- Anh hãy cho nó đi. Tôi không muốn con tôi nghĩ rằng, bố nó giao du với hạng người không biết giữ lời hứa.
Ông nọ đỏ mặt, đau khổ tháo chiếc vòng, trao cho chú bé và tiu nghỉu ra về với bài học đắt giá mà chắc suốt đời không thể nào quên.
Joseph XIII
===================
ĐIỀU NÀY PHẢI LÀM ĐIỀU KIA KHÔNG BỎ
(THỨ BA TUẦN 21 TN NĂM CHẴN)
Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Ba Tuần 21 Thường Niên, năm Chẵn này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chỉ có Chúa mới làm cho chúng ta nên một lòng một ý, xin Chúa cho tất cả chúng ta biết yêu luật Chúa truyền và mong điều Chúa hứa, để dầu sống giữa cảnh thế sự thăng trầm, chúng ta vẫn một lòng thiết tha với cõi phúc chân thật.
Yêu luật Chúa truyền và mong điều Chúa hứa, trung thành chu toàn sứ mạng Chúa trao, như trong Bài đọc 1 Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Giêrêmia: Thiên Chúa gọi ông Giêrêmia làm ngôn sứ. Giêrêmia hầu như miễn cưỡng nhận lời mời gọi lãnh một sứ mạng nặng nề. Sau này ông sẽ nếm mọi mùi cay đắng, và sẽ trách Thiên Chúa không giữ lời hứa trợ giúp ông. Điều này càng làm ta khâm phục hơn thái độ trung kiên của một kẻ anh hùng, hầu như một mình đương đầu với tất cả, nhưng, khi ông chu toàn sứ mạng, chính Thiên Chúa ban sức mạnh cho ông… Trước khi cho ngươi thành hình trong dạ mẹ, Ta đã biết ngươi; trước khi ngươi lọt lòng mẹ, Ta đã thánh hóa ngươi. Ta đặt lời Ta vào miệng ngươi. Ta là Đức Chúa, Ta đã gọi ngươi, vì muốn làm sáng tỏ đức công chính của Ta, Ta đặt ngươi làm giao ước với dân, làm ánh sáng chiếu soi muôn nước.
Yêu luật Chúa truyền và mong điều Chúa hứa, thành tâm sám hối tội lỗi mình và thực thi bác ái với người khác, như trong Bài đọc 2 Kinh Sách, trích Bài Giảng của thánh Gioan Kim Khẩu: Năm cách sám hối… Cầu nguyện, ăn chay là việc tốt, làm phúc bố thí thì đẹp hơn là tích trữ vàng bạc, vì việc bố thí tẩy sạch mọi tội lỗi. Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha. Anh em hãy cho thì sẽ được Thiên Chúa cho lại.
Yêu luật Chúa truyền và mong điều Chúa hứa, tuân giữ những gì Chúa truyền dạy, như trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, trích thư thứ hai của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Thêxalônica: Anh em hãy nắm giữ các truyền thống chúng tôi đã dạy cho anh em. Đáp Ca, Tv 95: Chúa ngự đến xét xử trần gian. Hãy nói với chư dân: Chúa là Vua hiển trị, Chúa thiết lập địa cầu, địa cầu chẳng chuyển lay, Người xét xử muôn nước theo đường ngay thẳng.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lời Thiên Chúa là lời sống động và hữu hiệu, lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người. Trong Bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Các điều này vẫn cứ phải làm, mà các điều kia thì không được bỏ. Lạy Chúa, xin lắng tai và đáp lời con. Xin cứu độ tôi tớ Ngài đây hằng tin tưởng nơi Ngài. Chính Ngài là Thiên Chúa của con. Xin dủ lòng thương con, lạy Chúa, vì con kêu cầu Chúa suốt ngày. Lạy Chúa, đất chứa chan phước lộc của Ngài, từ ruộng đất, Ngài sản sinh cơm bánh, và rượu ngon làm phấn khởi lòng người. Anh em hãy nắm giữ các truyền thống chúng tôi đã dạy cho anh em. Đừng để ai lừa dối anh em bất cứ cách nào. Hỡi cây cối rừng xanh, hãy reo mừng trước tôn nhan Chúa, vì Người ngự đến, Người ngự đến xét xử trần gian. Người xét xử địa cầu theo đường công chính, xét xử muôn dân theo chân lý của Người. Lời Thiên Chúa là lời sống động và hữu hiệu, lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người. Ta đặt lời Ta vào miệng ngươi. Ta đã gọi ngươi, vì muốn làm sáng tỏ đức công chính của Ta, Ta đặt ngươi làm giao ước với dân, làm ánh sáng chiếu soi muôn nước. Công lý, lòng nhân và thành tín. Các điều này vẫn cứ phải làm, mà các điều kia thì không được bỏ: Cầu nguyện, ăn chay là việc tốt, làm phúc bố thí thì đẹp hơn là tích trữ vàng bạc, vì việc bố thí tẩy sạch mọi tội lỗi. Anh em hãy tha thứ, thì sẽ được Thiên Chúa thứ tha. Anh em hãy cho thì sẽ được Thiên Chúa cho lại. Chỉ có Chúa mới làm cho chúng ta nên một lòng một ý, ước gì chúng ta biết yêu luật Chúa truyền và mong điều Chúa hứa, để dầu sống giữa cảnh thế sự thăng trầm, ta vẫn một lòng thiết tha với cõi phúc chân thật. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
TÔN GIÁO KHÔNG TRỌNG LƯỢNG
“Các người lọc con muỗi, nhưng lại nuốt con lạc đà!”.
“Trọng lượng của tôi là tình yêu; nó mang tôi đi bất cứ nơi đâu!” - Augustinô.
Kính thưa Anh Chị em,
Đời người đi về đâu tuỳ điều gì nặng nhất trong tim - tình yêu. Nhưng Lời Chúa hôm nay cho thấy có một kiểu tôn giáo khắt khe với điều nhỏ mà lỏng lẻo với điều nặng - đó là một ‘tôn giáo không trọng lượng’.
Chúa Giêsu không trách người Pharisêu vì họ quá tỉ mỉ; Ngài trách vì sự tỉ mỉ ấy đã làm lệch cân. Họ nộp một phần mười bạc hà, thì là, rau húng, nhưng “bỏ những điều quan trọng nhất”. Bản Hy Lạp viết barytera: không chỉ là “những điều quan trọng nhất”, mà còn là “những điều nặng hơn”. Rau thơm có thể đếm, một phần mười có thể cân rồi yên tâm. Bởi thế, họ cân điều nhẹ để khỏi mang điều nặng; rồi nâng điều nhẹ thành tuyệt đối: con muỗi mắc lại trong rây, còn con lạc đà trôi thẳng vào bụng.
Một đời sống đạo có thể rất bận rộn: giữ đủ giờ kinh, ngày chay, khoản dâng cúng, mà lòng vẫn y nguyên. Việc nhỏ dễ chịu vì làm xong là có thể yên tâm; nhưng công lý, lòng nhân và thành tín không cho phép ai đứng ngoài. Chúng đụng đến túi tiền, sự tiện nghi, cả những lối thoát mỗi người âm thầm giữ cho mình. Vì thế, chén đĩa có thể sáng bóng mà bên trong vẫn đầy cướp bóc và vô độ. “Hãy rửa bên trong chén đĩa cho sạch trước đã!” - Chúa Giêsu không đòi thêm một việc đạo; Ngài đòi trả lại sức nặng cho việc đang làm. “Nên thánh không hệ tại ở chỗ làm những việc khác, nhưng ở chỗ làm vì Chúa những gì chúng ta thường làm vì mình!” - Brother Lawrence.
Đó cũng là cách Phaolô chuẩn bị tín hữu Thessalônica cho ngày Chúa quang lâm. Trước những tin đồn, họ hoảng sợ; ông không thêm một dấu chỉ, nhưng “Xin các Ngài an ủi và cho tâm hồn anh em được vững mạnh, để làm và nói tất cả những gì tốt lành” - bài đọc một. Việc lành có sức nặng vì “Chúa ngự đến xét xử trần gian!” - Thánh Vịnh đáp ca. Chúng ta lo lắng hỏi khi nào Chúa đến; Lời Chúa lại hỏi, đời chúng ta có gì đủ nặng để đặt lên bàn cân khi Ngài đến?
Vậy mà chiếc cân ấy nhiều lúc vẫn lệch, không vì thiếu quả cân, nhưng vì cái tôi đã chiếm mất điểm tựa. Lỗi người khác được đặt lên đĩa công lý; lỗi bản thân, lên đĩa biện minh. “Làm sao hiểu được công lý, nếu không nhìn mọi hành vi trong ánh sáng trọn vẹn?” - Kahlil Gibran. Hoán cải là đưa điểm tựa ra khỏi cái tôi về lại nơi Chúa, để mỗi điều được trả đúng trọng lượng. Linh hồn chỉ có sức nặng khi biết đau điều khiến người khác đau.
Anh Chị em,
Nơi Đức Kitô, “những điều nặng hơn” của Lề Luật không còn là những ý niệm; chúng mang hình thập giá. Thập giá là chiếc cân: một bên là toàn bộ sức nặng tội lỗi, bên kia là tình yêu của Người Con. Không phải tội lỗi bỗng nhẹ đi; nhưng tình yêu đã nặng hơn. Con Thiên Chúa đã đặt mình lên đó và mang lấy phần nặng nhất. Không có thập giá, đời sống đạo dễ trở thành một ‘tôn giáo không trọng lượng’.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin chỉnh lại chiếc cân lệch trong con; đừng để con vin vào điều nhỏ mà trốn tránh điều nặng; cho mỗi việc con làm mang trọng lượng của tình yêu!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
=====================
