Ngôi Lời đã trở nên người phàm.
✠Khởi đầu Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
1Lúc khởi đầu đã có Ngôi Lời.
Ngôi Lời vẫn hướng về Thiên Chúa,
và Ngôi Lời là Thiên Chúa.
2Lúc khởi đầu, Người vẫn hướng về Thiên Chúa.
3Nhờ Ngôi Lời, vạn vật được tạo thành,
và không có Người,
thì chẳng có gì được tạo thành.
Điều đã được tạo thành 4 ở nơi Người là sự sống,
và sự sống là ánh sáng cho nhân loại.
5Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối,
và bóng tối đã không diệt được ánh sáng.
6Có một người được Thiên Chúa sai đến,
tên là Gio-an.
7Ông đến để làm chứng, và làm chứng về ánh sáng,
để mọi người nhờ ông mà tin.
8Ông không phải là ánh sáng,
nhưng ông đến để làm chứng về ánh sáng.
9Ngôi Lời là ánh sáng thật,
ánh sáng đến thế gian
và chiếu soi mọi người.
10Người ở giữa thế gian,
và thế gian đã nhờ Người mà có,
nhưng lại không nhận biết Người.
11Người đã đến nhà mình,
nhưng người nhà chẳng chịu đón nhận.
12Còn những ai đón nhận, tức là những ai tin vào danh Người,
thì Người cho họ quyền trở nên con Thiên Chúa.
13Họ được sinh ra, không phải do khí huyết,
cũng chẳng do ước muốn của nhục thể,
hoặc do ước muốn của người đàn ông,
nhưng do bởi Thiên Chúa.
14Ngôi Lời đã trở nên người phàm
và cư ngụ giữa chúng ta.
Chúng tôi đã được nhìn thấy vinh quang của Người,
vinh quang mà Chúa Cha ban cho Người,
là Con Một đầy tràn ân sủng và sự thật.
15Ông Gio-an làm chứng về Người, ông tuyên bố:
“Đây là Đấng mà tôi đã nói:
Người đến sau tôi,
nhưng trổi hơn tôi, vì có trước tôi.”
16Từ nguồn sung mãn của Người,
tất cả chúng ta đã lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác.
17Quả thế, Lề Luật đã được Thiên Chúa ban qua ông Mô-sê,
còn ân sủng và sự thật, thì nhờ Đức Giê-su Ki-tô mà có.
18Thiên Chúa, chưa bao giờ có ai thấy cả ;
nhưng Con Một vốn là Thiên Chúa
và là Đấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha,
chính Người đã tỏ cho chúng ta biết.
===================
NGÔI LỜI ĐÃ LÀM NGƯỜI VÀ CƯ NGỤ GIỮA CHÚNG TA
Lễ nhớ thánh Giáo hoàng Sylvester I được cử hành vào những ngày cuối cùng của năm phụng vụ, giữa mùa Giáng Sinh rực rỡ ánh sáng và mầu nhiệm Nhập Thể huyền diệu. Vào thời điểm khép lại một năm và chuẩn bị bước sang năm mới, Phụng vụ Lời Chúa lại đưa chúng ta trở về khởi điểm của mọi khởi điểm – về “Từ nguyên thủy” – như chính những lời đầu tiên trong Tin Mừng Gioan: “Từ nguyên thủy đã có Ngôi Lời, và Ngôi Lời ở với Thiên Chúa, và Ngôi Lời là Thiên Chúa.” Đây không chỉ là một tuyên ngôn thần học vĩ đại, mà còn là cánh cửa mở ra toàn thể mầu nhiệm Đức Giê-su Ki-tô, Con Một Thiên Chúa, Đấng đã mặc lấy xác phàm để cư ngụ giữa loài người.
Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta đi từ vô tận của vĩnh cửu đến sự nhỏ bé cụ thể của lịch sử, từ ánh sáng siêu nhiên của Thiên Chúa Ba Ngôi đến bóng tối và sự từ khước của trần gian, để rồi lại mở ra niềm hy vọng lớn lao nơi những ai tin và đón nhận. Ngôi Lời – Logos – là một khái niệm thần học sâu xa. Trong văn hóa Hy Lạp, Logos là lý trí, là nguyên lý sáng tạo và trật tự của vũ trụ.
Trong truyền thống Do Thái, Lời của Thiên Chúa là năng động, là quyền năng thiêng liêng tạo dựng và hướng dẫn lịch sử. Thánh Gioan kết nối cả hai truyền thống để khẳng định rằng: chính Đức Giê-su là Ngôi Lời, là Lời hằng sống, là sự sống và ánh sáng cho nhân loại. Qua Ngài, mọi sự đã được tạo thành, và nơi Ngài, sự sống không chỉ đơn thuần là sự hiện hữu sinh học, mà là một đời sống viên mãn, tràn đầy ý nghĩa, tình yêu và chân lý. Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối không thắng được ánh sáng. Đây là một hình ảnh tuyệt vời cho mầu nhiệm Giáng Sinh: ánh sáng của Thiên Chúa rạng ngời giữa thế gian đầy tội lỗi và hỗn mang. Nhưng ánh sáng ấy không bị dập tắt, dù bóng tối có cố sức phủ lấp.
Và thế gian – dù được tạo dựng bởi chính Ngài – lại không nhận ra Ngài. Con người – dù là hình ảnh của Thiên Chúa – lại từ chối không đón nhận Đấng đã yêu thương họ đến mức nhập thể làm người. “Người đã đến nhà các gia nhân Người, và các gia nhân Người đã không tiếp nhận Người.” Câu này là một tóm kết đau lòng về lịch sử cứu độ và cũng là thực trạng của lòng người qua muôn thế hệ. Con người dễ dàng tiếp nhận điều mình muốn, điều hợp với ý mình, nhưng lại khép kín trước điều thách thức và vượt quá sự hiểu biết tự nhiên.
Tuy nhiên, Tin Mừng không kết thúc trong u sầu. Thánh Gioan viết: “Nhưng phàm ai tiếp nhận Người, thì Người ban cho quyền trở nên con cái Thiên Chúa.” Đây là một cuộc chuyển hóa kỳ diệu. Đón nhận Đức Giê-su không chỉ là chấp nhận một nhân vật lịch sử, một mẫu gương đạo đức, mà là mở lòng đón lấy chính sự sống thần linh, trở thành nghĩa tử trong gia đình Thiên Chúa. Và điều này không đến từ huyết thống, ý chí con người, nhưng từ chính Thiên Chúa – một sự tái sinh thiêng liêng, một cuộc vượt qua từ bóng tối vào ánh sáng. Cao điểm của đoạn Tin Mừng là câu: “Ngôi Lời đã làm người và cư ngụ giữa chúng ta.” Thiên Chúa không chọn cách cứu độ từ xa, không gửi lời nhắn hay lý thuyết, nhưng Ngài đến, ở lại và sống trọn kiếp người.
Từ “làm người” ở đây không chỉ là nhập thể cách hình thức, mà là chấp nhận mọi giới hạn, đau khổ, sự mong manh của con người – ngoại trừ tội lỗi – để yêu thương và cứu độ từ bên trong. Từ “cư ngụ” được thánh Gioan dùng mang ý nghĩa “dựng lều”, gợi lại thời dân Israel trong sa mạc, nơi Thiên Chúa cư ngụ giữa dân trong Lều Hội Ngộ. Giờ đây, Đức Giê-su chính là Lều mới, là Đền thờ đích thực, là nơi con người gặp gỡ Thiên Chúa, là dấu chỉ sống động rằng Thiên Chúa mãi mãi ở cùng dân Ngài. Đứng trước mầu nhiệm ấy, Gioan Tẩy Giả đã khiêm tốn làm chứng: “Đây là Đấng tôi đã nói đến… Người đến sau tôi, nhưng có trước tôi.”
Và chính từ sự sung mãn của Người mà “chúng ta đã lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác.” Những ơn đó là gì? Là sự tha thứ, là sự thật, là sự sống đời đời, là khả năng trở nên con cái Thiên Chúa, là niềm vui sâu thẳm không ai lấy được. Thánh Gioan còn nhấn mạnh một sự phân biệt giữa Lề Luật và ơn thánh: “Chúa ban Lề luật qua Môsê, nhưng ơn thánh và chân lý thì ban qua Đức Giê-su Ki-tô.” Lề luật giúp chỉ đường, nhưng không ban sức mạnh để sống theo đường ấy.
Chỉ trong Đức Giê-su, con người mới nhận được ân sủng – tức là chính sự sống và tình yêu của Thiên Chúa – và chân lý – tức là sự mạc khải trọn vẹn về Thiên Chúa và về chính con người. Như thế, Ngôi Lời nhập thể không chỉ là một sự kiện quá khứ, mà là một thực tại hiện tại và sống động. Mỗi ngày, mỗi giờ, Thiên Chúa vẫn tiếp tục “làm người” trong các biến cố đời sống, trong Lời Chúa, trong Bí tích, và đặc biệt nơi tha nhân – nhất là những người nhỏ bé, nghèo khổ, yếu đuối. Câu kết thúc Tin Mừng hôm nay mang một lời khẳng định mạnh mẽ: “Không ai thấy Thiên Chúa bao giờ, nhưng Con Một, Đấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha, chính Người đã mạc khải về Ngài.” Nghĩa là muốn biết Thiên Chúa là ai, chúng ta không cần tìm trong những lý thuyết cao siêu hay thần thoại viễn vông, nhưng hãy nhìn vào Đức Giê-su Ki-tô, lắng nghe lời của Ngài, chiêm ngắm cuộc sống, cái chết và sự phục sinh của Ngài – nơi đó, chúng ta sẽ thấy dung nhan thật của Thiên Chúa: một Thiên Chúa yêu thương, khiêm hạ, trung tín và đầy lòng thương xót.
Phần áp dụng vào đời sống giáo dân hôm nay chính là lời mời gọi hãy mở lòng ra để Ngôi Lời cư ngụ trong chính đời sống mình. Chúng ta được mời gọi không chỉ để mừng mầu nhiệm Nhập Thể như một biến cố lịch sử đã qua, nhưng là để sống thực tại ấy mỗi ngày: bằng việc để Lời Chúa chiếu soi những bóng tối nội tâm, bằng việc để cho sự thật và ân sủng của Đức Ki-tô thanh tẩy những ngõ ngách u mê trong tâm hồn, bằng việc sống như những người con của ánh sáng giữa một thế giới còn nhiều bóng tối của hận thù, chia rẽ, bất công, và vô cảm.
Hãy để Chúa thực sự “làm người” nơi chính đời sống thường ngày của chúng ta: trong cách ta sống yêu thương trong gia đình, trong sự trung thực nơi công việc, trong sự lắng nghe và tha thứ trong các tương quan. Hãy nhớ rằng khi ta mở lòng đón nhận Chúa, thì chính Chúa cho ta quyền trở nên con cái Thiên Chúa – và đó là căn tính cao cả nhất, là ơn gọi sâu xa nhất của đời Ki-tô hữu. Mỗi khi ta lãnh nhận Thánh Thể, ta đón nhận chính Ngôi Lời làm người, và lúc ấy, ta được mời gọi trở nên “lều tạm” mới, nơi Chúa hiện diện giữa trần gian. Ước gì trong năm mới, mỗi người giáo dân không chỉ cầu mong phúc lành, mà dám sống như người mang phúc lành đến cho người khác: sống đơn sơ, sống thành thật, sống phục vụ, sống quảng đại.
Ước gì ánh sáng của Ngôi Lời không chỉ chiếu soi nhà thờ, hang đá hay trang Tin Mừng, mà chiếu rọi từng góc khuất của tâm hồn, gia đình và cộng đoàn chúng ta. Và ước gì, như thánh Giáo hoàng Sylvester I, người đã kiên vững bảo vệ chân lý đức tin trong những ngày đầu của Hội Thánh, chúng ta cũng biết sống chứng nhân cho ánh sáng của Lời – không chỉ bằng lời nói, mà bằng cả đời sống khiêm hạ và dấn thân vì Nước Trời. Như vậy, mầu nhiệm Nhập Thể sẽ không chỉ là câu chuyện được kể, nhưng là sự sống được cảm nghiệm, là ánh sáng được lan tỏa, là niềm vui được chia sẻ cho mọi người.
Lm. Anmai, CSsR
===================
Qua Lời Tổng Nguyện của Ngày 31 Tháng 12 này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Đức Kitô Con Một Chúa giáng sinh đã khởi sự và hoàn thành việc thờ phượng Chúa. Xin Chúa thương kể chúng ta làm của riêng Người, là Đấng mang trong bản thân mình, ơn cứu độ của toàn thể nhân loại.
Con Chúa đã khởi sự và hoàn thành việc thờ phượng Chúa, để ta được thông dự vào hy tế của Người khi thông phần vào trong cái chết và sự phục sinh của Người, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, trích thư của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Côlôxê: Niềm tin của chúng ta vào Chúa Kitô. Trong Đức Kitô Phục Sinh, người tín hữu sống, chịu đau khổ và chết… Trong Đức Kitô, tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể. Chính Đức Kitô là đầu mọi quyền lực thần thiêng. Chúng ta đã cùng được mai táng với Người khi chịu phép rửa, lại cùng được trỗi dậy với Người, vì tin vào quyền năng của Thiên Chúa.
Con Chúa đã khởi sự và hoàn thành việc thờ phượng Chúa, để toàn thể nhân loại được cứu độ, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, trích bài giảng của thánh Lêô Cả: Sinh nhật của Chúa là khởi đầu của hòa bình… Trước kia anh em là những người ở xa, nhưng nay nhờ máu Đức Kitô, anh em đã trở nên những người ở gần. Chính Đức Kitô là bình an của chúng ta. Người đã liên kết đôi bên, dân Dothái và dân ngoại thành một. Người đã đến loan Tin Mừng bình an: bình an cho anh em là những kẻ ở xa, và bình an cho những kẻ ở gần.
Con Chúa đã khởi sự và hoàn thành việc thờ phượng Chúa, để tất cả được trở nên con cái Chúa, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, trích thư thứ nhất của thánh Gioan tông đồ: Anh em nhận được dầu do tự Đấng Thánh, và tất cả anh em đều được ơn hiểu biết. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 95: Trời vui lên, đất hãy nhảy mừng. Hát lên mừng Chúa một bài ca mới, hát lên mừng Chúa, hỡi toàn thể địa cầu! Hát lên mừng Chúa, chúc tụng Thánh Danh!
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta; những ai đón nhận Người, thì Người cho họ quyền trở nên con Thiên Chúa. Trong bài Tin Mừng, khởi đầu Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan: Ngôi Lời đã trở nên người phàm. Ngôi Lời đã làm người, để tất cả chúng ta được trở nên con cái Thiên Chúa. Từ nguồn sung mãn của Người, tất cả chúng ta đã lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác: Chúng ta nhận được dầu, do tự Đấng Thánh, và tất cả chúng ta đều được ơn hiểu biết. Hỡi cây cối rừng xanh, hãy reo mừng trước tôn nhan Chúa, vì Người ngự đến, Người ngự đến xét xử trần gian. Người xét xử địa cầu theo đường công chính, xét xử muôn dân theo chân lý của Người. Chúng ta đã nhận Đức Kitô làm Chúa, thì, hãy tiếp tục sống kết hợp với Người, hãy bén rễ sâu và xây dựng đời mình trên nền tảng là Đức Kitô, hãy dựa vào đức tin, mà ta đã được thụ huấn, và để cho lòng chan chứa niềm tri ân cảm tạ. Khi mừng kính ngày giáng sinh của Đấng Cứu Thế, ta cũng mừng chính nguồn gốc của mình. Ngày Đức Kitô giáng sinh cũng là ngày dân Kitô hữu khởi đầu. Mừng sinh nhật của Đầu là mừng sinh nhật của thân thể. Chúng ta được tái sinh trong Đức Kitô, khi từ bỏ con đường tội lỗi của con người cũ, để trở nên con người mới. Thật vậy, nếu Chúa không tự hạ mình và xuống với ta, thì, không ai có thể nhờ công nghiệp của riêng mình mà đến với Người được. Chúng ta đã nhận được không phải tinh thần thế tục, nhưng là, Thánh Thần phát xuất từ Thiên Chúa, để nhận biết những hồng ân Người ban tặng. Chúng ta chỉ có thể tôn thờ Người cách xứng hợp, khi ta dâng lại cho Chúa những gì Người đã ban cho ta. Đức Kitô Con Một Chúa giáng sinh đã khởi sự và hoàn thành việc thờ phượng Chúa. Ước gì chúng ta được kể làm của riêng Người, là Đấng mang trong bản thân mình, ơn cứu độ của toàn thể nhân loại. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
Ở HAY GHÉ?
“Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta!”.
“Không ai ở địa ngục có thể nói, ‘Chúa đặt tôi ở đó!’; không ai trên thiên đàng có thể bảo, ‘Tôi đặt mình ở đây!’. Tôi có gì dưới thế, tôi được gì trên trời, cũng là do Con Một Thiên Chúa - Đấng từ trời xuống - tặng ban!” - John Hannah.
Kính thưa Anh Chị em,
Nếu Hannah nhắc rằng con người không tự quyết định số phận mình, thì Tin Mừng hôm nay mặc khải một điều quyết định hơn: giữa ‘ở hay ghé’, Thiên Chúa đã “chọn ở” với con người. Ngài cư ngụ với nó!
Luca kể chuyện Giáng Sinh với những chi tiết rất người: một hài nhi, một máng cỏ, một đêm đông, một gia đình không tìm được chỗ trọ. Những chi tiết ấy có thể khiến người hời hợt tưởng rằng, Thiên Chúa chỉ ghé qua lịch sử nhân loại trong một khoảnh khắc rồi đi. Gioan không cho phép hiểu như thế bằng cách đẩy cái nhìn đi xa hơn, sâu hơn và cao hơn, “Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta!”. “Nhập Thể cho phép chúng ta khoan sâu vào tim trái đất và thấy ở đó lấp lánh thần tính!” - Avery Dulles.
“Ở hay ghé?” không chỉ là câu hỏi về cách Thiên Chúa đến, mà còn là câu hỏi về bản chất tình yêu của Ngài. Ghé là đến rồi đi; ở là gắn bó, mang lấy, chịu đựng. Ghé không để lại dấu vết; ở thì mang cả vết thương. Và Thiên Chúa đã chọn ở! “Cư ngụ” là dựng lều, cắm trại, ở cùng. Ngài không mặc lấy nhân tính như một chiếc áo khoác vào, cởi ra; Ngài không đến để quan sát con người từ bên ngoài, nhưng bước vào bên trong, mặc lấy thân phận mong manh của nó - một xác phàm đói khát, mệt mỏi, bị từ chối, hiểu lầm - và sau cùng, thập tự. Đó là cái giá của việc ở lại, chứ không phải ghé qua. “Chỉ những ai khiêm nhường mới tin và vui mừng rằng, Thiên Chúa chọn điều nhỏ bé và thấp hèn rồi biến nó nên kỳ diệu!” - Dietrich Bonhoeffer.
Nếu với Luca, đêm Bêlem là đêm Thiên Chúa bước vào thế giới; thì với Gioan, đó là khoảnh khắc Ngài quyết định ở lại trong thế giới. Nếu các mục đồng run sợ trước vinh quang Chúa, thì Gioan táo bạo hơn, “Chúng tôi đã nhìn thấy vinh quang của Người”. Vinh quang ấy không chói loà trên mây trời, nhưng lặng lẽ toả sáng trong một đời sống ở lại - ở với con người, với lịch sử, với tội lỗi và khổ đau của nó. “Trong mỗi giây phút, hãy vui mừng vì Chúa đang ở với bạn!” - Brother Lawrence.
Anh Chị em,
Giữa một thế giới quen sống “văn hoá ghé qua” - ghé qua các mối quan hệ, ghé qua trách nhiệm, ghé qua niềm tin - Lời Chúa hôm nay loan báo một điều buộc chúng ta dừng lại. Thiên Chúa không ghé qua đời ai, Ngài ở lại; không yêu chúng ta bằng tình yêu thử nghiệm, nhưng bằng tình yêu tự hiến đến cùng. “Thiên Chúa gần bạn hơn chính bạn đối với bản thân mình!” - Ramakrishnananda. Và vì ở gần, ở lại, nên mọi ân ban của cuộc đời chúng ta - dưới đất hay trên trời - đều là hồng ân nhưng không từ Ngài.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin ở lại với con như hải đăng không tắt giữa đêm đen của bão biển. Dẫn con qua mọi đổi thay, nâng con lên trong thử thách và giữ con trong bình an!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
===================
