Môn đệ kia chạy mau hơn ông Phê-rô và đã tới mộ trước.
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
2 Sáng sớm ngày Phục Sinh, bà Ma-ri-a Mác-đa-la chạy đi gặp ông Si-môn Phê-rô và người môn đệ Đức Giê-su thương mến. Bà nói: “Người ta đã đem Chúa đi khỏi mộ ; và chúng tôi chẳng biết họ để Người ở đâu.”
3 Ông Phê-rô và môn đệ kia liền đi ra mộ. 4 Cả hai người cùng chạy. Nhưng môn đệ kia chạy mau hơn ông Phê-rô và đã tới mộ trước. 5 Ông cúi xuống và nhìn thấy những băng vải còn ở đó, nhưng không vào. 6 Ông Si-môn Phê-rô theo sau cũng đến nơi. Ông vào thẳng trong mộ, thấy những băng vải để ở đó, 7 và khăn che đầu Đức Giê-su. Khăn này không để lẫn với các băng vải, nhưng cuốn lại, xếp riêng ra một nơi. 8 Bấy giờ người môn đệ kia, kẻ đã tới mộ trước, cũng đi vào. Ông đã thấy và đã tin.
=================
MÔN ĐỆ KIA CHẠY MAU HƠN
(THÁNH GIOAN NGÀY 27 THÁNG 12)
Qua Lời Tổng Nguyện của Lễ Thánh Gioan hôm nay, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa đã dùng thánh Gioan Tông Đồ mà mặc khải mầu nhiệm Ngôi Lời cho chúng ta. Xin Chúa thương mở lòng soi trí để chúng ta thấu hiểu những chân lý cao siêu thánh nhân đã truyền lại.
Xin mở lòng soi trí để hiểu những chân lý cao siêu, mà trí khôn loài người không thể chạm tới được, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, trích thư thứ nhất của thánh Gioan tông đồ: Lời sự sống và ánh sáng của Thiên Chúa… Chúng tôi loan báo cho anh em sự sống đời đời: sự sống ấy vẫn hướng về Chúa Cha, và nay đã xuất hiện cho chúng tôi thấy. Những điều này, chúng tôi viết ra để niềm vui của chúng ta được trọn vẹn. Những điều đã được chép ở đây là để anh em tin rằng Đức Giêsu là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa.
Xin mở lòng soi trí để hiểu những chân lý cao siêu, mà chỉ một mình Chúa mới mặc khải cho những kẻ Người muốn, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, trích khảo luận của thánh Autinh: Chính sự sống đang xuất hiện trong thân xác… Đây chính là Gioan, người đã tựa đầu vào ngực Chúa trong bữa Tiệc Ly. Hạnh phúc thay vị Tông Đồ đã được Chúa mặc khải những điều bí ẩn trên trời. Người đón nhận Tin Mừng như uống nước từ cạnh sườn Chúa chảy ra.
Xin mở lòng soi trí để hiểu những chân lý cao siêu, mà chỉ có lòng yêu mến và sự gắn bó mật thiết với Đức Kitô mới có thể nhìn thấy được, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, trích thư thứ nhất của thánh Gioan tông đồ: Điều chúng tôi đã thấy và đã nghe, chúng tôi loan báo cho cả anh em nữa. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 97: Trước nhan thánh Chúa, người công chính hãy vui mừng. Chúa là Vua hiển trị, hỡi địa cầu, hãy nhảy mừng lên, vui đi nào, ngàn muôn hải đảo! Mây u ám bao phủ quanh Người, bệ ngai rồng là công minh chính trực.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Lạy Thiên Chúa, chúng con xin ca ngợi hát mừng, tuyên xưng Ngài là Đức Chúa. Lạy Chúa, bậc Tông Đồ đồng thanh ca ngợi Chúa. Trong bài Tin Mừng, thánh Gioan tường thuật: Môn đệ kia chạy mau hơn ông Phêrô và đã tới mộ trước. Người môn đệ Đức Giêsu thương mến đã chạy đến mộ mau hơn, lòng yêu mến Thầy đã thôi thúc ông, ánh sáng bừng lên chiếu rọi người công chính, niềm vui làm rạng rỡ kẻ lòng ngay. Trước nhan thánh Chúa, người công chính vui mừng, tưởng nhớ Thánh Danh mà dâng lời cảm tạ, bậc Tông Đồ đồng thanh ca ngợi Chúa. Điều các ngài đã thấy và đã nghe, các ngài loan báo lại cho hết thảy mọi người được biết. Chính thánh Gioan, người đã tựa đầu vào ngực Chúa trong Bữa Tiệc Ly, và đã được Chúa mặc khải những điều bí ẩn trên trời: Đức Kitô, chính là sự sống, sự sống ấy vẫn hướng về Chúa Cha, và nay đã xuất hiện cho chúng ta thấy, để chúng ta tin: Người là Con Thiên Chúa, hầu, chúng ta được sống, nhờ danh của Người. Sự Sống đã xuất hiện trong xác phàm. Sự Sống được đặt trong tình trạng xuất hiện như thế, là để cho điều, mà chỉ tâm hồn mới xem thấy, thì, mắt cũng có thể xem thấy, hầu, các tâm hồn được chữa lành. Ngôi Lời đã trở nên người phàm, để ta có thể nhìn thấy và để Người chữa lành trong chúng ta: cái khả năng có thể nhìn thấy Ngôi Lời. Các Tông Đồ đã được xem thấy chính Chúa hiện diện trong thân xác, được nghe những lời từ miệng Chúa nói ra và các ngài cũng đã loan báo cho chúng ta, để niềm vui của chúng ta được trọn vẹn, trong tình hiệp thông, và đức ái. Chúa đã dùng thánh Gioan Tông Đồ mà mặc khải mầu nhiệm Ngôi Lời cho chúng ta. Ước gì Chúa mở lòng soi trí để chúng ta thấu hiểu những chân lý cao siêu thánh nhân đã truyền lại. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
THÁNH GIOAN TÔNG ĐỒ – CHẠY ĐẾN NGÔI MỘ TRỐNG VỚI TẤM LÒNG YÊU MẾN
Tin Mừng Gioan chương 20 đưa chúng ta đến một trong những khoảnh khắc quyết định nhất trong lịch sử cứu độ: buổi sáng Phục Sinh. Khi ánh sáng ban mai đầu tiên của “ngày thứ nhất trong tuần” ló rạng, Maria Mađalêna đã đến mộ, nhưng không tìm thấy thi hài Thầy mình. Tình yêu đã khiến bà ra đi từ rất sớm, ngay cả khi niềm hy vọng dường như đã tắt. Phát hiện mộ trống, bà chạy vội về báo tin cho hai môn đệ: Phêrô và “môn đệ Chúa Giêsu yêu mến” – tức thánh Gioan Tông Đồ. Bà không dám quả quyết Chúa đã sống lại, nhưng chỉ thốt lên trong hoang mang: “Người ta đã lấy xác Chúa khỏi mộ rồi, chúng tôi không biết họ để đâu”. Trước tin này, hai môn đệ liền chạy đến mộ. Gioan chạy nhanh hơn Phêrô và đến trước, nhưng không vào. Phêrô theo sau đến nơi, liền bước vào trong và thấy khăn liệm còn đó, khăn che đầu được cuốn lại, đặt ở một nơi riêng. Sau đó, Gioan cũng bước vào, ông đã thấy và đã tin. Câu chuyện ngắn gọn, chỉ vài chi tiết đơn sơ, nhưng chất chứa một mầu nhiệm lớn lao: hành trình đức tin, từ tình yêu, đến chiêm ngắm, rồi đến niềm tin sâu xa vào Chúa Phục Sinh.
Điểm đặc biệt đầu tiên trong trình thuật này là sự hiện diện của “người môn đệ Chúa Giêsu yêu” – một cách gọi độc đáo trong Tin Mừng Gioan, không nêu tên cụ thể, nhưng ai cũng biết là chính tác giả Tin Mừng này, tức thánh Gioan Tông Đồ. Thánh Gioan không dùng tên mình, không kể về chính mình như một nhân vật nổi bật, mà ẩn mình sau cụm từ khiêm tốn nhưng đầy ý nghĩa: “người môn đệ được Chúa yêu”. Cách xưng hô này cho thấy nơi Gioan, tình yêu không phải là một thành tích hay công trạng, mà là một hồng ân. Ông không tự hào vì mình yêu Chúa, nhưng cảm nghiệm mình được Chúa yêu. Và chính cảm nghiệm tình yêu ấy đã dẫn ông đến sự nhanh nhẹn trong hành động, sự sâu sắc trong chiêm ngắm, và sự bén nhạy trong đức tin.
Khi nghe tin mộ trống, Gioan chạy nhanh hơn Phêrô. Các nhà chú giải Kinh Thánh thường bàn luận: tại sao Gioan lại chạy nhanh hơn? Một số người cho rằng vì ông trẻ tuổi hơn Phêrô, một số khác lại thấy chi tiết ấy nói lên sức sống của tình yêu: ai yêu nhiều sẽ thao thức nhiều và hành động mau lẹ hơn. Tình yêu thúc đẩy bước chân, khiến người ta vượt qua mệt nhọc, nghi ngờ, thậm chí cả nỗi sợ. Gioan chạy đến mộ vì tình yêu, không phải để chứng minh điều gì, nhưng để tìm lại Đấng mà ông yêu mến. Nhưng đến nơi, ông không vào ngay. Ông chờ Phêrô – người có vị trí trưởng nhóm – vào trước. Hành động ấy cho thấy nơi Gioan không chỉ có tình yêu mà còn có sự tôn trọng, khiêm nhường và tính cộng đoàn. Gioan yêu Chúa sâu xa, nhưng ông không vượt lên để chiếm chỗ, không lấy tình yêu của mình làm thước đo hơn người khác. Ông đợi, ông nhường, rồi ông mới vào sau.
Khi cả hai cùng ở trong mộ, họ thấy những dấu vết: khăn liệm, khăn che đầu – tất cả còn đó, không xáo trộn, không hoảng loạn. Không có dấu hiệu của trộm xác, vì nếu ai đó lấy trộm, họ đâu có tháo khăn liệm ra cẩn thận như vậy? Không ai lấy xác mà lại xếp khăn gọn gàng. Chi tiết ấy là dấu chỉ quan trọng: cái chết đã bị đánh bại không trong hỗn loạn, mà trong trật tự, bình an và ánh sáng. Và chính trong hoàn cảnh ấy, Gioan “đã thấy và đã tin”. Gioan không cần thấy Chúa hiện ra, không cần nghe tiếng gọi tên như Maria Mađalêna, không cần chạm vào dấu đinh như Tôma, nhưng chỉ qua những dấu chỉ đơn sơ – ngôi mộ trống, khăn liệm đặt đúng chỗ – ông đã nhận ra và tin rằng Thầy mình đã sống lại.
Niềm tin ấy đến từ trái tim đã yêu. Yêu thương mở đường cho ánh sáng đức tin bừng lên. Gioan là người đầu tiên trong các Tông Đồ tin vào sự phục sinh khi chưa nhìn thấy thân xác Phục Sinh. Đây là điểm khác biệt lớn: đức tin đích thực không chỉ dựa vào những gì mắt thấy tai nghe, nhưng là sự nhìn nhận từ bên trong, là ánh sáng bừng lên từ một con tim gắn bó với Chúa. Và đó cũng là lý do tại sao Gioan lại là tác giả của Tin Mừng sâu sắc nhất – Tin Mừng không dừng lại ở các sự kiện, nhưng đi sâu vào mầu nhiệm – Tin Mừng của ánh sáng, tình yêu và sự sống. Ông đã hiểu từ trong mộ trống một chân lý sống động: sự chết không còn là điểm kết, mà là cánh cửa mở ra sự sống vĩnh cửu.
Khi suy niệm trình thuật này nhân ngày lễ kính Thánh Gioan Tông Đồ, chúng ta được mời gọi nhìn lại hành trình đức tin của chính mình. Đức tin không bắt đầu từ lý trí, mà bắt đầu từ tình yêu. Tình yêu khiến ta tìm kiếm Chúa, chạy đến với Người, sẵn sàng đón nhận cả những điều mình chưa hiểu. Gioan yêu, nên ông đến. Ông đến, nên ông thấy. Ông thấy, nên ông tin. Chúng ta không thể tin nếu không yêu.
Và chúng ta không thể yêu nếu không dành thời gian ở bên Chúa, không bước vào ngôi mộ trống của đời mình – nơi có thể chỉ còn lại những tấm khăn của những ước mơ dang dở, của những nỗi đau chưa lời giải đáp. Nhưng chính trong những nơi trống vắng ấy, Chúa đang sống, đang mở ra một lối đi mới, đang đợi chúng ta bước vào với lòng tin tưởng. Hành trình đức tin hôm nay không còn là chạy đến một ngôi mộ vật lý, nhưng là chạy đến với Chúa trong cầu nguyện, trong Thánh Thể, trong những dấu chỉ của tình yêu và hy vọng giữa cuộc đời. Đức tin là một cuộc chạy đua – không phải để thắng người khác, nhưng để đến gần Chúa hơn mỗi ngày. Như Gioan đã nhường bước cho Phêrô, chúng ta cũng được mời gọi biết tôn trọng, đồng hành với nhau trong hành trình đức tin, biết nhường nhịn và nâng đỡ nhau trong cộng đoàn, biết đợi nhau và cùng nhau bước vào mầu nhiệm Chúa sống lại.
Thánh Gioan cũng là gương mẫu tuyệt vời cho người môn đệ sống tình thân với Chúa. Là người duy nhất đứng dưới chân Thánh Giá khi các môn đệ khác bỏ chạy, Gioan đã được Chúa trối Đức Maria làm Mẹ mình. Từ đó, ông đưa Mẹ về nhà mình – một biểu tượng cho thấy Gioan đã sống tình con thảo với Mẹ và là người đầu tiên sống trọn tinh thần của Giáo Hội: hiệp nhất với Chúa Giêsu trong đau khổ và gắn bó với Mẹ Maria trong đời sống đức tin. Là người viết Tin Mừng và sách Khải Huyền, Gioan đã dành cả cuộc đời còn lại để làm chứng cho ánh sáng và tình yêu Thiên Chúa. Ông không tử đạo bằng gươm giáo như các Tông Đồ khác, nhưng tử đạo trong đời sống – một cuộc tử đạo thầm lặng kéo dài bằng lời giảng dạy, bằng viết lách, bằng lòng trung thành bền vững cho đến cuối đời. Cái chết của ông là sự ra đi nhẹ nhàng trong tình yêu đã hoàn tất – như hạt lúa đã nảy mầm, lớn lên và sinh hoa trái trong sự phục sinh.
Trong đời sống hôm nay, khi thế giới quá bận rộn với nhịp sống gấp gáp, khi con người dễ mỏi mệt, hoài nghi, và xa rời Thiên Chúa, thì gương của Thánh Gioan Tông Đồ như một lời mời gọi nhẹ nhàng mà mạnh mẽ: hãy chạy đến với Chúa bằng con tim yêu mến, hãy bước vào mầu nhiệm đức tin bằng sự đơn sơ, khiêm nhường, và hãy tin tưởng dù đôi khi chưa nhìn thấy gì rõ ràng. Đức tin không phải là hiểu hết mọi sự, mà là bước đi trong ánh sáng tình yêu. Đức tin không loại trừ lý trí, nhưng vượt lên lý trí để bước vào mầu nhiệm. Đức tin không làm ta xa rời thực tế, nhưng giúp ta sống giữa thực tế với một cái nhìn khác – cái nhìn của hy vọng và sự sống. Nếu mỗi người Kitô hữu biết sống như Gioan – âm thầm yêu mến, vững vàng tin tưởng, khiêm nhường phục vụ và kiên trì đến cùng – thì chắc chắn, ánh sáng Phục Sinh sẽ lan tỏa nơi chính cuộc đời ta, và nhiều người khác cũng sẽ “thấy và tin” qua chứng tá sống động của chúng ta.
Nguyện xin Thánh Gioan Tông Đồ, vị tông đồ được Chúa yêu, cầu bầu cho chúng ta biết chạy đến với Chúa bằng tình yêu thiết tha, biết đứng dưới chân Thánh Giá với lòng trung tín, biết đón nhận Mẹ Maria vào cuộc đời như người bạn đồng hành trên hành trình đức tin, và biết chiêm niệm mầu nhiệm sự sống trong mọi biến cố đời mình. Xin Người giúp chúng ta cũng biết yêu Chúa, tin vào Chúa, và sống vì Chúa mỗi ngày như người môn đệ năm xưa đã thấy và đã tin. Amen.
Lm. Anmai, CSsR
=====================
MÔN ĐỆ VÔ DANH
“Ông đã thấy và đã tin!”.
“Niềm tin nhỏ đưa linh hồn lên thiên đàng, niềm tin lớn đưa thiên đàng xuống linh hồn!”.
Kính thưa Anh Chị em,
Thiên đàng không ở đâu xa, nhưng chính là Đấng Phục Sinh đang sống trong linh hồn. Vì thế, sau đại lễ Giáng Sinh, hôm nay, Mẹ Hội Thánh cho chúng ta nghe Tin Mừng Phục Sinh và kính nhớ thánh Gioan Tông Đồ - ‘môn đệ vô danh’ - chứng nhân của niềm tin ấy.
Trong Phúc Âm thứ tư, Gioan thường được gọi là “môn đệ kia”, người không bao giờ được nêu tên nhưng luôn ẩn mình dưới danh hiệu “người Chúa Giêsu yêu”. Sự vô danh này không phải là thiếu sót, nhưng là một chọn lựa khiêm hạ. Thực tế, chính ‘môn đệ vô danh’ ấy đã đáp lại tình yêu của Thầy cách trọn vẹn. Dưới chân thập giá, khi nhóm Mười Hai tứ tán, Gioan ngoan cường đứng đó, thay mặt Hội Thánh, nhận lời trối của Thầy. Từ nơi ấy, Gioan trở nên kiểu mẫu cho người môn đệ Giêsu mọi thời. “Hãy dám yêu! Tình yêu con ‘trao đi và nhận về’ sẽ dẫn con gần Thiên Chúa hơn và gần hơn nữa!” - Henri Nouwen.
Chính tình yêu nồng nàn đã ban cho Gioan một trực giác đức tin sâu sắc. Phêrô và Gioan cùng chạy, cùng thấy những dải vải trong ngôi mộ trống; nhưng chỉ với Gioan, “Ông đã thấy và đã tin!”, “Một số điều phải được tin trước khi được thấy!” - Ralph Hodgson. Gioan nhận ra ‘một Ai đó’ đằng sau những gì có thể thấy. Với đôi mắt của một tình yêu sắt son, Gioan kịp nhận ra Đấng Phục Sinh, mặc cho những hỗn mang và vô vọng của chiều thứ Sáu còn đè nặng trên họ.
Gioan thấy gì? Chính Gioan trả lời, “Điều chúng tôi đã nghe, điều chúng tôi đã thấy tận mắt, điều chúng tôi đã chiêm ngưỡng, và tay chúng tôi đã chạm đến, đó là Lời sự sống” - bài đọc một. Đằng sau những gì có thể thấy từ máng cỏ, Gioan như phượng hoàng - Khải Huyền cho biết - chấp cánh bay vút lên tận mút cùng thời gian và mút cùng không gian, để chiêm ngưỡng Ngôi Lời hằng sống. Đó là Ngôi Lời đã mặc lấy xác phàm mà đại lễ Giáng Sinh vừa mừng kính, cũng là Đấng Phục Sinh đang sống, đang hoạt động trong Hội Thánh nhờ quyền năng Thánh Thần. “Con đã xin Chúa ban cho con sự hiểu biết. Ngài muốn con nhìn vượt lên trên những điều tự nhiên!” - Pat Holland.
Anh Chị em,
“Ông đã thấy và đã tin!”. Gioan tin, vì đã để những gì mình thấy và nghe đi vào tâm trí và con tim; từ đó, dần khám phá Thầy Giêsu là ai. Và chính niềm tin ấy giữ Gioan bình tâm trong khủng hoảng, trầm lắng trong thử thách. “Đức tin không bao giờ biết mình được dẫn đi đâu, nhưng nó yêu và biết Đấng dẫn dắt mình!” - Oswald Chambers. Đọc lại Tin Mừng Phục Sinh trong những ngày này, Mẹ Hội Thánh hỏi mỗi người chúng ta, “Con thấy gì?”. Thấy “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một”; thấy nhân loại nhẫn tâm đẩy Người Con ấy ra tận đồng vắng; thấy nhân loại ác tâm treo Đấng Cứu Độ lên giá tội nhân! Đổi lại sự vô tâm, Hội Thánh mời chúng ta chiêm ngắm và tin như Gioan; hầu thiên đàng - Giêsu - rồi sẽ xuống tận linh hồn.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, khác với ‘môn đệ vô danh’, con - ‘môn đệ vô duyên!’. Dạy con tin yêu, để giữa hỗn mang, con vẫn ngoan cường, bởi thiên đàng Giêsu đã ngự trong con!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
==================
