Câu hỏi của người kinh sư trong bài Tin Mừng hôm nay phơi bày một thực trạng rối rắm của đời sống tôn giáo thời bấy giờ, khi con người tự làm khó mình bằng một rừng luật lệ gồm hơn sáu trăm điều răn lớn nhỏ. Họ mải mê tranh luận, phân loại điều nào trọng, điều nào khinh, để rồi tự lạc lối trong chính mê lộ do mình tạo ra. Đức Giê-su đã kéo tất cả những sợi dây luật pháp chằng chịt ấy về một nút thắt duy nhất, mộc mạc nhưng sâu thẳm vô cùng: mến Chúa và yêu người. Hai điều răn này không phải là hai lối đi biệt lập, mà là hai mặt của một tấm huy chương, cái này làm nền tảng và là câu trả lời cho cái kia.
Hằng ngày, chúng ta cũng thường bị phân mảnh bởi trăm ngàn thứ bổn phận và mối lo toan. Chúng ta lo cho công việc, lo cho gia đình, lo các mối quan hệ xã hội, và đôi khi ta cũng cố gắng chu toàn cả những lề luật đạo đức bề ngoài. Sự đối lập giữa một đời sống tôn giáo "hình thức" và một cội rễ "tình yêu" chính là căn bệnh mà Chúa muốn chữa lành. Người kinh sư đã nhận ra một sự thật rất thấm thía: yêu mến thì quý hơn mọi lễ toàn thiêu và hy lễ. Người ta có thể dâng cúng thật nhiều tiền bạc, đọc thật nhiều kinh bổn, nhưng nếu lòng họ vẫn chứa đầy sự ghen ghét, dửng dưng trước nỗi đau của đồng loại, thì tất cả những nghi lễ ấy cũng chỉ là tiếng vang rỗng tuếch. Chúa không cần những con vật bị sát tế trên bàn thờ, Người cần một trái tim biết rung động trước tha nhân.
Yêu Chúa "hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực" là một lời mời gọi vượt quá sức tự nhiên của con người nếu ta chỉ hiểu nó như một lý thuyết suông. Nhưng Chúa lại đặt điều răn thứ hai "yêu người thân cận như chính mình" ngay sát bên cạnh như một thước đo thực chứng. Ta không thể đo lường lòng mến Chúa của mình bằng cảm xúc, nhưng ta có thể đo nó bằng cách ta đối xử với những người sống bên cạnh. Thân cận không phải là những người xa xôi, hào nhoáng, mà là người vợ, người chồng cộc cằn sau một ngày làm việc mệt mỏi, là đứa con bướng bỉnh, hay người hàng xóm hay soi mói. Trải nghiệm yêu thương thực sự luôn đòi hỏi một sự "bẻ mình" ra, dám nén cái tôi ích kỷ lại để bao dung cho những bất toàn của người khác.
Lời khen ngợi của Đức Giê-su dành cho ông kinh sư: "Ông không còn xa Nước Thiên Chúa đâu" chứa đựng một bài học tỉnh thức lớn lao. Biết lề luật, hiểu giáo lý một cách khôn ngoan mới chỉ là đứng ở cửa ngõ của Nước Trời. Khoảng cách "không còn xa" ấy chỉ có thể được lấp đầy khi con người bắt đầu bước đi, biến những hiểu biết của lý trí thành hành động của đôi tay và nhịp đập của con tim. Đi theo Chúa không phải là tích lũy kiến thức tôn giáo, mà là để cho tình yêu chiếm trọn vẹn từ tâm hồn, trí khôn cho đến sức lực hằng ngày của mình.
Lạy Chúa là Thiên Chúa duy nhất của đời con, xin tha thứ cho những lần con giữ đạo một cách máy móc, siêng năng làm việc bổn phận tôn giáo nhưng lại keo kiệt lòng nhân ái với anh em xung quanh. Xin ban cho con một trái tim biết "nghe" tiếng Chúa thầm lặng trong cuộc sống hằng ngày, để con biết yêu Chúa qua chính những người thân cận mà Chúa gửi đến bên đời con. Xin giúp con biết đơn giản hóa cuộc sống, buông bỏ những tính toán, tị hiềm hẹp hòi, để trọn vẹn sức lực mộc mạc này của con được dùng vào việc gieo vãi tình yêu và lòng thương xót của Ngài giữa trần gian. Amen.
Antonius
=================
(THỨ NĂM TUẦN 9 TN NĂM CHẴN)
CHẲNG CÓ ĐIỀU RĂN NÀO KHÁC
Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Năm Tuần 9 Thường Niên, năm Chẵn này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: Chúa quan phòng mọi sự và an bài thật khôn ngoan, tất cả đều xảy ra như Chúa muốn, xin Chúa đẩy xa những gì nguy hại và rộng ban muôn điều lợi ích cho chúng ta.
Tất cả đều xảy ra như Chúa muốn để sinh ích cho ta, ta không thể hiểu được, như trong bài đọc một Kinh Sách, trích sách Gióp: Cuối cùng Thiên Chúa trả lời, Người thách thức ông Gióp. Sự dữ, đau khổ và chết chóc là mầu nhiệm, con người chẳng bao giờ hiểu thấu, cũng như, con người không thể hiểu biết tường tận mọi bí mật của vũ trụ bao la. Ông Gióp biết là mình bất lực, và từ chốn cao vời, Thiên Chúa nhắc cho ông điều đó… Hỡi người, bạn là ai mà dám cãi lại Thiên Chúa? Chẳng lẽ sản phẩm lại nói với người sản xuất: Sao ông làm ra tôi như thế này? Như dũng sĩ, hãy thắt chặt đai lưng, Ta sẽ tra hỏi ngươi, và ngươi hãy trả lời.
Tất cả đều xảy ra như Chúa muốn để sinh ích cho ta, ta sẽ đạt tới điều Chúa hứa, như trong bài đọc hai Kinh Sách, trích sách của thánh Ghêgôriô Cả: Hội Thánh tiến lên như rạng đông… Tôi tạ ơn Thiên Chúa của tôi, mỗi lần nhớ đến anh em. Tôi tin chắc rằng: Đấng đã bắt đầu thực hiện nơi anh em một việc tốt lành như thế, cũng sẽ đưa công việc đó tới chỗ hoàn thành cho đến ngày Đức Kitô Giêsu quang lâm. Điều tôi khẩn khoản nài xin, là cho lòng mến của anh em ngày thêm dồi dào, khiến anh em được ơn hiểu biết và tài trực giác siêu nhiên.
Tất cả đều xảy ra như Chúa muốn để sinh ích cho ta, ta cứ bước theo đường lối Chúa, như trong bài đọc một Thánh Lễ, trích thư thứ hai của thánh Phaolô tông đồ gửi ông Timôthê: Lời Thiên Chúa đâu bị xiềng xích. Nếu ta cùng chết với Người, ta sẽ cùng sống với Người. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 24: Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết. Lạy Chúa, đường nẻo Ngài, xin dạy cho con biết, lối đi của Ngài, xin chỉ bảo con. Xin dẫn con đi theo đường chân lý của Ngài và bảo ban dạy dỗ, vì chính Ngài là Thiên Chúa cứu độ con.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Đấng Cứu Độ chúng ta là Đức Giêsu Kitô đã tiêu diệt thần chết, và đã dùng Tin Mừng mà làm sáng tỏ phúc trường sinh. Trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Chẳng có điều răn nào khác quan trọng hơn các điều răn đó. Con kêu lên Ngài, lạy Thiên Chúa, vì Ngài đáp lời con. Xin lắng tai và nghe tiếng con cầu. Lạy Chúa, xin đoái nhìn và xót thương con, vì thân này cô đơn, nghèo khổ. Xin thấy cho cảnh lầm than khổ cực và tha thứ hết mọi tội con. Lời Thiên Chúa đâu bị xiềng xích. Nếu ta cùng chết với Người, ta sẽ cùng sống với Người. Tất cả đường lối Chúa đều là yêu thương và thành tín đối với những kẻ nào giữ giao ước và lề luật Chúa. Chúa xử thân tình với những ai kính sợ Chúa và cho họ biết giao ước của Người. Đức Giêsu đã tiêu diệt thần chết, và đã dùng Tin Mừng mà làm sáng tỏ phúc trường sinh. Sự dữ, đau khổ và chết chóc là mầu nhiệm con người chẳng bao giờ hiểu thấu, ta là ai mà dám cãi lại Thiên Chúa? Chẳng lẽ sản phẩm lại nói với người sản xuất: Sao ông làm ra tôi như thế này? Hội Thánh được dẫn đưa từ đêm tối không tin đến ánh sáng đức tin khác nào rạng đông, và sẽ sáng rực như ban ngày trong vinh quang của Đức Kitô. Thánh Phaolô nói: Tôi tin chắc rằng: Đấng đã bắt đầu thực hiện nơi anh em một việc tốt lành như thế, cũng sẽ đưa công việc đó tới chỗ hoàn thành cho đến ngày Đức Kitô Giêsu quang lâm. Điều tôi khẩn khoản nài xin, là cho lòng mến của anh em ngày thêm dồi dào, khiến anh em được ơn hiểu biết và tài trực giác siêu nhiên, vì thế, chẳng có điều răn nào khác quan trọng hơn giới luật yêu thương. Chúa quan phòng mọi sự và an bài thật khôn ngoan, tất cả đều xảy ra như Chúa muốn, ước gì Chúa đẩy xa những gì nguy hại và rộng ban muôn điều lợi ích cho chúng ta. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
=================
