TIẾNG NÓI CỦA SỰ THẬT VÀ LÒNG CAN ĐẢM
Ngày lễ kính Thánh Gio-an Tẩy Giả bị trảm quyết đưa chúng ta vào một bức tranh đầy góc khuất của phận người, nơi cuộc chiến giữa ánh sáng sự thật và bóng tối tội lỗi diễn ra gay gắt. Thánh Gio-an – vị Tiền sứ của Đấng Mê-si-a, đã kết thúc hành trình trần thế không phải trên ngai vàng hay trong sự tung hô của đám đông, nhưng trong chốn ngục tù lạnh lẽo bởi một bản án bất công. Tội của ông là gì? Tội của ông đơn giản là đã dám lên tiếng bảo vệ lề luật Chúa, dám trung thực chỉ ra sai trái của đấng quyền thế: “Ngài không được phép lấy vợ của anh ngài!” Giữa một xã hội đầy dối trá và thỏa hiệp, tiếng nói của Gio-an như một đốm sáng chói lọi làm chói mắt những ai đang đắm chìm trong đam mê sa đọa.
Nhìn vào các nhân vật trong đoạn Tin Mừng, ta thấy sự tương phản gay gắt giữa sự can trường của vị tiên tri và sự yếu đuối, biến chất của quyền lực thế gian. Vua Hê-rô-đê biết Gio-an là người công chính thánh thiện, nghe ông nói thì phân vân nhưng vẫn thích nghe. Thế nhưng, bi kịch của Hê-rô-đê là sự nhu nhược, bám vào sĩ diện trống rỗng và những lời thề thốt dại dột trước mặt bá quan văn võ. Vì sợ mất mặt, ông đã bóp chết tiếng nói lương tâm để trao cái đầu của người công chính cho lòng tham vọng và hận thù của mẹ con bà Hê-rô-đi-a. Cái chết của Gio-an Tẩy Giả là lời cảnh báo xót xa cho những ai để cho đam mê, sự sĩ diện và nỗi sợ hãi thế gian điều khiển cuộc đời mình.
Sống trong một thế giới mà sự thật nhiều khi bị lấn lướt bởi sự khôn khéo giả tạo, người Kitô hữu được mời gọi noi gương Thánh Gio-an Tẩy Giả: can đảm làm chứng cho sự thật và lẽ phải, dù phải chịu thiệt thòi hay chống lại dòng chảy của thời đại. Sự thật không phải lúc nào cũng dễ nghe, và việc sống công chính đôi khi mang lại sự cô đơn hay chống đối. Nhưng chính trong sự kiên trung ấy, chúng ta mới thực sự là môn đệ của Đấng là Sự Thật. Gio-an đã sống trọn vẹn sứ mạng làm người dọn đường: ông lu mờ đi để Chúa được lớn lên, và ông đã dùng chính giọt máu đào của mình để đóng ấn cho tình yêu và lòng trung thành tuyệt đối dành cho Thiên Chúa.
Mỗi ngày, xin cho chúng ta biết lắng nghe tiếng nói lương tâm, can đảm cất lời bảo vệ điều đúng đắn, tháo bỏ những sợ hãi và thói thỏa hiệp hèn nhát để luôn sống xứng đáng là con cái của ánh sáng.
Lạy Chúa Giê-su, Đấng là Đường, là Sự Thật và là Sự Sống. Cảm tạ Chúa đã ban cho chúng con tấm gương kiên trung của Thánh Gio-an Tẩy Giả, người đã không ngần ngại đổ máu mình để làm chứng cho sự thật. Xin ban cho chúng con lòng can đảm và sức mạnh của Chúa Thánh Thần, để chúng con không gục ngã trước những cám dỗ, sĩ diện hay áp lực của thế gian. Xin dạy chúng con biết lắng nghe tiếng nói lương tâm, luôn trung thực với Chúa, với tha nhân và với chính mình, để cuộc sống của chúng con trở thành lời chứng sống động cho tình yêu và lề luật Chúa. Amen.
Glacies
===================
MUỐN CÁI ĐẦU ÔNG GIOAN
(THÁNH GIOAN BỊ TRẢM QUYẾT 29/08)
Qua Lời Tổng Nguyện của Lễ Thánh Gioan Tẩy Giả Bị Trảm Quyết hôm nay, các nhà phụng vụ muốn ta ý thức rằng: Chúa đã muốn cho thánh Gioan Tẩy Giả báo trước mầu nhiệm Con Chúa sinh ra và chịu chết. Xưa thánh nhân đã anh dũng hy sinh vì chân lý và chính đạo thế nào, thì nay, xin Chúa cũng cho ta biết xả thân làm chứng cho Tin Mừng như vậy. Thánh Gioan Tẩy Giả đã bị chặt đầu do lệnh của vua Hêrôđê Antipa. Cái chết của người, vị tiền hô của Chúa Kitô, cho thấy rõ người có tâm hồn quả cảm như thế nào và người đã đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa trọn vẹn ra sao. Khi chết cũng như khi còn rao giảng, người đều làm chứng cho chân lý. Người quả là “ngọn đèn cháy sáng” như lời Đức Giêsu đã nói.
Anh dũng hy sinh vì chân lý và chính đạo, trông cậy vào một mình Chúa, như trong Bài đọc 1 Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Giêrêmia: Tố cáo những hy vọng hão huyền. Hòm Bia và Đền Thờ tượng trưng cho sự hiện diện của Thiên Chúa, không hề có một sức mạnh ma thuật khiến cho kẻ thù không sao thắng nổi, như dân Giuđa đã nghĩ lầm. Lịch sử đã cho thấy điều đó. Hòm Bia đã từng bị lấy đi, đền thánh tại Silô bị phá hủy. Niềm hy vọng của chúng ta không phải là thể chế, dù hoàn thiện đến đâu, nhưng là Thiên Chúa, và chỉ một mình Người… Các ngươi coi nhà này, coi nơi danh Ta được kêu khấn là hang trộm cướp sao? Nhà của Ta sẽ được gọi là nhà cầu nguyện của muôn dân. Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán.
Anh dũng hy sinh vì chân lý và chính đạo, sẵn sàng chịu chết để làm chứng cho Đức Kitô, như trong Bài đọc 2 Kinh Sách, trích Bài Giảng của thánh Bêđa Khả Kính: Vị tiền hô loan báo Đức Kitô sinh ra và chịu chết… Vua Hêrôđê đã sai người đi bắt ông Gioan và xiềng ông trong ngục, vì ông Gioan dám trách vua đã lấy bà Hêrôđia là vợ của anh vua. Vua sai thị vệ chặt đầu ông Gioan ở trong ngục.
Anh dũng hy sinh vì chân lý và chính đạo, tìm nương ẩn nơi Chúa, như trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, trích sách ngôn sứ Giêrêmia: Hãy nói với chúng tất cả những gì Ta sẽ truyền cho ngươi. Trước mặt chúng, ngươi đừng run sợ. Đáp Ca, Tv 70: Lạy Chúa, miệng con sẽ tường thuật ơn cứu độ Ngài ban. Con ẩn náu bên Ngài, lạy Chúa, xin đừng để con phải tủi nhục bao giờ. Vì Ngài công chính, xin cứu vớt và giải thoát con, ghé tai nghe và thương cứu độ.
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là của họ. Trong Bài Tin Mừng, cô gái nói: Con muốn ngài ban ngay cho con cái đầu ông Gioan Tẩy Giả, đặt trên mâm. Lạy Chúa, đứng trước mặt vua quan, còn giãi bày thánh ý, lòng không chút hổ ngươi. Con vui thú với mệnh lệnh của Ngài và hết lòng yêu mến. Ông Gioan nói về Đức Giêsu: Người phải nổi bật, còn tôi phải lu mờ đi. Hãy nói với chúng tất cả những gì Ta sẽ truyền cho ngươi. Trước mặt chúng, ngươi đừng run sợ. Lạy Chúa, miệng con sẽ tường thuật ơn cứu độ Ngài ban. Xin Ngài nên như núi đá cho con trú ẩn, như thành trì để cứu độ con, núi đá và thành trì bảo vệ con, chính là Ngài. Lạy Thiên Chúa, xin giải thoát con khỏi bàn tay kẻ dữ. Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là của họ. Các ngươi coi nhà này, coi nơi danh Ta được kêu khấn là hang trộm cướp sao? Nhà của Ta sẽ được gọi là nhà cầu nguyện của muôn dân. Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán. Vua Hêrôđê đã sai người đi bắt ông Gioan và xiềng ông trong ngục, vì ông Gioan dám trách vua đã lấy bà Hêrôđia là vợ của anh vua. Vua sai thị vệ chặt đầu ông Gioan ở trong ngục. Chúa đã muốn cho thánh Gioan Tẩy Giả báo trước mầu nhiệm Con Chúa sinh ra và chịu chết. Xưa thánh nhân đã anh dũng hy sinh vì chân lý và chính đạo thế nào, thì nay, ước gì chúng ta biết xả thân làm chứng cho Tin Mừng như vậy. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
===================
NÓI BẰNG MÁU
“Miệng con sẽ tường thuật ơn cứu độ Ngài ban!” - Thánh Vịnh đáp ca.
“Với tình yêu dành cho Chúa Kitô, cho Lời Ngài và cho Chân lý, chúng ta không thể thoả hiệp. Đời sống Kitô giáo đòi hỏi, có thể nói, sự ‘tử đạo’ của lòng trung thành hằng ngày với Tin Mừng!” - Bênêđictô XVI.
Kính thưa Anh Chị em,
Gioan Tẩy Giả đã sống trọn cuộc tử đạo hằng ngày ấy; và khi không còn có thể nói bằng lời, ông đã ‘nói bằng máu’.
Điều gây chấn động nơi cái chết của Gioan không chỉ là sự tàn nhẫn của Hêrôđê, nhưng còn là việc Thiên Chúa dường như im lặng. Người dọn đường cho Đấng Messia không chết giữa đền thờ, nhưng trong ngục tối; không giữa lời tung hô, nhưng giữa một bữa tiệc đầy dục vọng và hèn nhát. Đầu vị ngôn sứ nằm trên mâm như chiến lợi phẩm của quyền lực; mọi sự cho thấy sự thật đã thua! Nhưng Hêrôđê chỉ lấy được đầu Gioan; sự thật Gioan nói vẫn còn.
Marcô dựng nên một cuộc đổi chỗ lạ lùng: Gioan bị giam mà vẫn làm chủ lời mình nói; Hêrôđê ngồi trên ngai lại trở thành nô lệ cho lời mình thề. Ông sợ Gioan, kính nể Gioan, thích nghe Gioan; vậy mà chỉ vì những người đồng bàn, ông làm điều mình biết là không đúng. Hêrôđê giữ Gioan trong ngục như giữ sự thật ở một khoảng cách vừa đủ: đủ gần để nghe, đủ xa để khỏi phải vâng theo. Đến lúc phải chọn, ông thà để Gioan mất đầu hơn để mình mất mặt. Chúng ta cũng có thể nhốt sự thật theo cách kín đáo hơn: nghe Lời Chúa trong nhà thờ, rồi để Lời ở lại đó, không cho bước vào những chọn lựa của mình. “Kinh Thánh rất dễ hiểu. Nhưng chúng ta vờ không hiểu, vì biết rất rõ: một khi hiểu, chúng ta buộc phải hành động!” - Søren Kierkegaard.
Đặt bên cái chết của Gioan, lời Chúa phán với Giêrêmia ngày nào gần như trái ngược: “Chúng sẽ giao chiến với ngươi, nhưng sẽ không làm gì được, vì - sấm ngôn của Đức Chúa - có Ta ở với ngươi để giải thoát ngươi” - bài đọc một. “Không làm gì được”, thế mà Gioan bị chém đầu! Hoá ra, Thiên Chúa ở với những người làm chứng không phải lúc nào cũng để kéo họ khỏi lưỡi gươm, nhưng để họ không cúi đầu trước lưỡi gươm. Hêrôđê lấy được mạng Gioan, không lấy được lời Gioan. Vì thế, dẫu miệng đã khép lại, đời ông vẫn tiếp tục “tường thuật ơn cứu độ Ngài ban”.
Anh Chị em,
Ngay cả khi chết, Gioan vẫn dọn đường. Ông chết giữa một bàn tiệc; cuộc Thương Khó của Đức Kitô cũng bắt đầu quanh một bàn tiệc, nhưng mọi sự đảo ngược. Tại nhà Hêrôđê, một người vô tội đã chết để cứu thể diện của một vị vua; tại bàn Tiệc Ly, chính Đức Kitô tự trao mình để cứu phẩm giá của cả nhân loại. Một bên lấy mạng người khác để cứu lấy danh dự của một người; một bên trao mạng mình để cứu lấy sự sống của muôn người. “Dù lòng thù hận của con người đi xa đến đâu, tình yêu Thiên Chúa vẫn luôn lớn hơn!” - Raniero Cantalamessa. Máu Gioan phơi bày sự hèn nhát của quyền lực; Máu Đức Kitô tỏ lộ quyền năng của tình yêu. Và Đấng ‘nói bằng máu’ đã sống lại, không trở về để đòi máu, nhưng để trao bình an.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, xin cho con đừng chỉ nói Tin Mừng bằng môi, nhưng biết viết nó bằng chính đời sống, cả khi phải trả giá bằng nước mắt và mất mát!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
==================
