Cha Piô Ngô Phúc Hậu và trang sách cuối “Viết Cho Em”

Có những cuộc đời khi khép lại chỉ để lại những dòng tên mờ nhạt trên bia đá, nhưng cũng có những cuộc đời mà từng nhịp thở, từng bước chân đã khắc thành một pho đại thư sống động trong tâm khảm muôn người. Linh mục Pio Ngô Phúc Hậu – người mục tử vừa thanh thản gác lại hành trình dương thế – chính là một minh chứng rực rỡ cho một kiệt tác sống như thế. Với cộng đồng tín hữu và đông đảo độc giả, danh xưng của ngài gắn liền với “Viết cho em” – tập sách ngắn gọn, dí dỏm nhưng chạm thẳng vào những trăn trở đức tin và phận người. Tuy nhiên, nếu chỉ dừng lại ở góc nhìn văn chương, chúng ta mới chỉ chạm vào một phần nhỏ trong con người ngài. Phần sâu sắc và giàu sức lay động nhất chính là toàn bộ sứ mạng truyền giáo kiên trì, lặng lẽ mà ngài đã sống trọn giữa vùng sông rạch Miền Tây Nam Bộ.
Khi xâu chuỗi từng trang viết của Viết cho em với những dấu chân truyền giáo ngài đã in trên bùn lầy, dốc cầu nát và những xóm nghèo ven biển, ta chợt nhận ra một sự thật nhiệm mầu: toàn bộ cuộc đời Linh mục Pio Ngô Phúc Hậu chính là một tập sách Viết cho em được viết bằng xương bằng thịt, bằng mồ hôi, nước mắt và máu của tình yêu tự hiến. Tác phẩm ấy không chỉ dừng lại dưới ngọn đèn bàn của vị mục tử cầm bút, mà đã cuộn chảy thành dòng sống, len lỏi vào từng ánh mắt trẻ thơ, từng bờ vai hao gầy của người dân quê, và từng nhịp đập của một trái tim sống trọn vẹn vì Thiên Chúa và tha nhân. Ngài đã biến cuộc đời mình thành một bản văn mở để mỗi chúng ta hôm nay, khi lật mở từng trang ký ức về ngài, đều tìm thấy câu trả lời cho lẽ sống và trách nhiệm loan báo Tin Mừng.

“ Viết cho em”  - tác phẩm được dệt bằng ngôn ngữ của tình thương

Tập sách Viết cho em ra đời không phải từ một khát vọng văn chương thời thượng, cũng không phải từ sự phô trương tri thức giáo lý hàn lâm. Trong bối cảnh những khái niệm thần học thường bị bao bọc bởi những thuật ngữ trừu tượng, khô khan, Linh mục Ngô Phúc Hậu đã chọn cho mình một lối đi hoàn toàn khác biệt. Ngài chọn cách xưng hô “anh” và “em” – Ngài chọn cách xưng hô "anh" - "em" – hai từ giản dị mà chứa đựng trọn vẹn sự khiêm hạ, trìu mến và sự bình đẳng tuyệt đối của những con người đồng phận nhân sinh.
Từ cái nhìn của Cha Pio Ngô Phúc Hậu, “em” không phải là một đối tượng giả định trên trang giấy, càng không phải là một người cần bị lên lớp hay răn dạy. “Em” là mỗi chúng ta – những con người đang trăn trở tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời, những Kitô hữu đang loay hoay giữa đức tin và thực tại, và cả những người chưa một lần biết đến danh xưng Đức Giêsu. Trong từng bài viết ngắn gọn, ngài dùng thứ ngôn ngữ chân đất của vùng đồng bằng để soi rọi những góc khuất u tối nhất trong tâm hồn con người: tiếng sóng vỗ rào rạt ngoài bến sông, hương thơm của hạt lúa mới, chén trà quắt queo bên chiếc bàn gỗ cũ, hay nụ cười móm mém của một bà cụ miền Tây.
Văn chương của ngài sắc như dao phay nhưng tuyệt nhiên không cứa gắt; nó mang vóc dáng của sự châm biếm sâu cay nhưng lại đượm nồng tình thương phụ tử. Ngài nhìn thẳng vào sự giả hình, thói ích kỷ, sự thờ ơ hay những vụng dại của con người không phải để lên án hay gạt bỏ, mà để nắm lấy tay “em”, dắt “em” bước ra khỏi vũng lầy của sự u tối. Bản chất của "Viết cho em" là một hành trình tự hạ kiên trung: một vị linh mục am tường thần học chấp nhận thu nhỏ mình lại, rời bỏ bục giảng hàn lâm để khoác vào chiếc áo bà ba bình dị, dùng thứ ngôn ngữ đồng ruộng chạm vào mẫu số chung của lòng người. Đó chính là nhịp cầu vững chắc nhất nối liền tư tưởng văn phong của ngài với công cuộc truyền giáo vốn rất cần sự xả thân.

Sứ mạng truyền giáo, trang sách viết bằng chính cuộc đời

Nếu “Viết cho em” trên trang giấy là tư tưởng, thì sứ mạng truyền giáo của Linh mục Pio Ngô Phúc Hậu tại Cái Rắn, Cái Bát hay U Minh chính là phần thực hành sống động. Ngài không tìm kiếm những giáo xứ phồn hoa hay cộng đoàn tiện nghi, mà chọn dấn thân vào những vùng đất bị lãng quên, nơi Tin Mừng không thể công bố bằng lời thuyết giảng suông, mà phải bằng chính sự hiện diện sẻ chia, đồng phận.
Sứ mạng truyền giáo của Cha Ngô Phúc Hậu không mang dáng dấp của những chiến dịch phô trương hay chỉ số cải đạo khô khan. Với ngài, truyền giáo chính là chuyển dịch tập sách Viết cho em từ trang giấy sang ngôn ngữ của hành động sống động mỗi ngày. Sự chuyển dịch ấy hệ tại ở việc đồng phận trọn vẹn với người nghèo. Ngài chọn sống đúng nghĩa một người dân quê giữa những người nghèo. Ăn mắm quẹt, uống nước mưa, chạy xuồng máy ngang dọc sông rạch, chịu cái nắng cháy da và những đêm muỗi kêu như sấm. Ngài biến mình thành một người miền Tây chân đất để xóa tan khoảng cách giáo chức. Ngài không đứng từ trên cao để ban phát, mà đứng cùng tầng mức với họ để sẻ chia.
Sự chuyển dịch của Cha Pio còn nằm ở việc chữa lành và phục vụ trước khi giảng thuyết. Bước theo con đường của Đức Kitô, ngài không mang những giáo lý phức tạp ra để áp đặt. Ngài mang thuốc cho người bệnh, mang nước sạch về xóm nghèo, tự tay vác đá làm đường, bắc cầu bê tông thay thế cầu ván mục, và chắt chiu từng học bổng cho trẻ em thất học. Ngài "viết" Tin Mừng bằng chính hành động xoa dịu những nỗi đau thực tế trước khi nói về niềm hy vọng Nước Trời. Hơn hết, việc đối thoại bằng tình yêu không ranh giới cũng là điều cần thiết. Dù là người láng giềng khác tôn giáo, người vô thần hay người còn mang định kiến, tất cả đều tìm thấy ở ngài một người bạn tri âm, một người cha hiền từ. Ngài nhìn thấy phẩm giá và hình ảnh Thiên Chúa nơi mỗi con người. Căn nhà gỗ của ngài luôn rộng mở, như trang sách không bao giờ khóa, sẵn sàng đón nhận bất kỳ ai cần một chỗ dựa tinh thần.
Sứ mạng ấy chính là câu trả lời thuyết phục nhất cho câu hỏi: Làm sao để người đời tin vào Tình Yêu? Lời đáp của ngài thật giản dị: Hãy biến chính bản thân mình thành một lá thư tình yêu, một tập Viết cho em bằng cuộc đời gởi đến đồng loại.

Cuộc đời Ngài là một tập sách tuyệt vời

Khi ngẫm suy về toàn bộ hành trình 91 năm làm người và hơn nửa nửa thế kỷ làm linh mục của Cha Pio Ngô Phúc Hậu, ta không còn thấy ranh giới giữa tập sách Viết cho em và Sứ mạng truyền giáo của ngài. Cả hai đã hòa làm một, tạo nên một Tác phẩm Sống độc nhất vô nhị vượt qua mọi quy luật băng hoại của thời gian.
“Cây bút” của ngài không chỉ là ngòi bút nét mực khô trên giấy, mà là đôi chân rảo bước không mệt mỏi. Ngài đi đến những góc khuất xa xôi nhất của đồng bằng để tìm kiếm những con chiên đang bơ vơ, thèm khát một ánh mắt thấu cảm. “Cây bút” của Ngài còn là đôi tay vắt cạn sức lực. Ngài xây dựng nên những cộng đoàn đức tin ấm áp, nâng đỡ những phận người ngã đổ, chia sẻ từng miếng ăn, lá áo cho người cơ nhỡ. Và trên hết, “cây bút” của Ngà là trái tim khắc khoải thao thức. Đêm đêm nhìn ra dòng sông tối mịt, trăn trở làm sao để ánh sáng Tình Yêu có thể chạm đến những góc khuất bế tắc của kiếp nhân sinh.
Mỗi người chúng ta – dù là người từng say mê từng bài viết của ngài, từng nghe danh ngài qua những câu chuyện truyền kỳ, hay hôm nay nghiêng mình trước di ảnh của ngài – đều nhận được một trang sách riêng biệt do ngài trao lại. Cuộc đời ngài cất lên một tiếng gọi xé tan sự mê muội: Hãy sống hết mình! Sống hết mình với Thiên Chúa trong một niềm tin kiên trung không lay chuyển, và sống hết mình với tha nhân trong một tình yêu tự hiến không đòi đáp bù.

Lời mời gọi nối tiếp hành trình

Linh mục Pio Ngô Phúc Hậu đã khép lại trang sách cuộc đời ngài ở chốn trần gian. Ngài đã đi trọn đường đua, đã giữ vững niềm tin, và nhẹ nhàng mỉm cười bước vào cuộc gặp gỡ vĩnh cửu với Đấng ngài đã phụng sự suốt một đời xả thân. Nhưng tập sách “Viết cho em” mà ngài dệt nên bằng chính máu thịt mình thì không bao giờ khép lại. Nó đang được đặt vào tay của mỗi chúng ta hôm nay như một lời ủy thác thiêng liêng.
Hẳn là với Ngài, Tin Mừng không thể bị giam hãm trong bốn bức tường. Tin Mừng phải được mang ra ngoài những ngõ ngách bẩn thiểu, đi vào dòng chảy ngổn ngang của cuộc sống đời thường, chạm vào những vất vả, lo âu, đau khổ của mỏi phận người. Ở đó, mỗi Kito hữu phải là một tác giả sống động. Chúng ta không thể chỉ làm người thưởng thức tác phẩm của người khác, mà chính cuộc đời chúng ta phải trở thành một cuốn sách “Viết cho em” gởi đến cho thế giới. Cuốn sách đó phải được viết bằng sự tử tế chân thành, lòng bao dung rộng mở, sự lắng nghe sâu sắc và lòng can đảm dấn thân vì công lý và tình thương.
Để rồi một mai, khi hành trình trần thế của mỗi chúng ta khép lại, chúng ta cũng có thể ngẩng cao đầu mỉm cười thanh thản như Cha Pio. Chúng ta sẽ gặp lại ngài, không phải qua những trang sách in trên giấy mực, mà trong ánh sáng vinh hiển của Thiên đàng, nơi Đấng Hằng Sống dang rộng tay đón nhận những người con đã biết dùng trọn vẹn cuộc đời mình để viết nên những bản anh hùng ca tình yêu cho Thiên Chúa và cho anh em.
Xin kính chào giã biệt Linh mục Pio Ngô Phúc Hậu – người anh lớn, vị mục tử chân đất, người đã sống và viết trọn vẹn một tác phẩm tình yêu bất tử!