Ngày 02 tháng 11, toàn thể Hội Thánh hướng lòng về các tín hữu đã qua đời, cách riêng những linh hồn đang cần lời cầu nguyện của chúng ta. Đây không chỉ là ngày tưởng nhớ những người thân yêu đã khuất, nhưng còn là ngày chúng ta chiêm ngắm mầu nhiệm sự chết dưới ánh sáng đức tin, để nhận ra rằng cuộc đời con người không kết thúc trong nấm mồ, nhưng hướng tới sự sống vĩnh cửu trong Thiên Chúa.
Hiệp thông trong niềm tin
Đứng trước cái chết, con người thường cảm thấy đau buồn, mất mát và bất lực. Nhưng Thánh Phao-lô khuyên chúng ta: “Anh em đừng buồn phiền như những người khác, là những người không có niềm hy vọng” (1 Tx 4,13). Người Ki-tô hữu cũng khóc thương người thân, nhưng nước mắt của chúng ta được soi sáng bởi niềm tin vào Đức Ki-tô đã chết và sống lại. Cái chết không phải là tiếng nói cuối cùng; tình yêu và quyền năng của Thiên Chúa mới là lời cuối cùng dành cho con người.
Trong bài đọc thứ nhất, sách Ma-ca-bê kể lại việc ông Giu-đa quyên tiền gửi về Giê-ru-sa-lem để dâng hy lễ đền tội cho những người đã chết (2 Mcb 12,43-46). Lời Kinh Thánh khẳng định: “Cầu nguyện cho người chết được giải thoát khỏi tội lỗi là một việc làm thánh thiện và đạo đức.” Đây là một chứng từ quan trọng về niềm tin vào sự sống đời sau và giá trị của lời cầu nguyện cho người quá cố.
Truyền thống này được Hội Thánh tiếp nhận và đào sâu trong giáo lý về luyện ngục. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 1030-1032 dạy rằng, những người chết trong ân sủng và tình thân với Thiên Chúa nhưng chưa được thanh luyện hoàn toàn sẽ trải qua sự thanh luyện sau khi chết. Vì thế, Hội Thánh khuyên các tín hữu dâng lời cầu nguyện, hy sinh và nhất là Thánh lễ để chuyển cầu cho họ.
Trong tác phẩm Tự thuật (Quyển IX, 13), Thánh Augustinô thuật lại lời lời của mẹ mình là Thánh nữ Mô-ni-ca trước khi qua đời: bà không đòi hỏi con phải dựng tượng đài hay tổ chức tang lễ long trọng, nhưng chỉ xin được nhớ đến tại bàn thờ Chúa. Ước nguyện ấy diễn tả một chân lý sâu xa: điều quý giá nhất chúng ta có thể dành cho người đã khuất không chỉ là vòng hoa hay nén hương, mà còn là lời cầu nguyện, hy sinh và Thánh lễ.
Đức Ki-tô Phục Sinh, nguồn hy vọng trước cái chết
Trong bài Tin Mừng, khi đứng trước mộ La-da-rô, Đức Giê-su tuyên bố với cô Mác-ta: “Chính Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết, cũng sẽ được sống” (Ga 11,25). Đây chính là trung tâm đức tin Ki-tô giáo. Chúng ta không hy vọng vào một sự sống mơ hồ, nhưng đặt niềm tin vào Đức Ki-tô, Đấng đã chiến thắng sự chết bằng cuộc khổ nạn và phục sinh của Người.
Trong Hiến chế Vui mừng và Hy vọng (Gaudium et Spes), số 18, Công đồng Va-ti-ca-nô II nhìn nhận rằng, con người đau đớn trước cái chết, nhưng đức tin vào Đức Ki-tô Phục Sinh đem lại câu trả lời và niềm hy vọng sâu xa. Nhờ Đức Ki-tô, sự chết không còn là vực thẳm tuyệt vọng, nhưng trở thành ngưỡng cửa dẫn vào cuộc sống vĩnh cửu, nơi Thiên Chúa sẽ lau khô mọi giọt lệ.
Tuy nhiên, tin vào đời sau không có nghĩa là chúng ta chỉ hướng mắt về thiên đàng mà quên trách nhiệm ở trần gian. Trái lại, niềm hy vọng phục sinh thúc đẩy chúng ta sống thánh thiện hơn mỗi ngày. Nếu một ngày kia phải ra trước tòa Chúa, chúng ta sẽ mang theo điều gì? Không phải tiền bạc, địa vị hay những danh vọng chóng qua, nhưng là đức tin đã sống, tình yêu đã trao và những việc lành đã thực hiện.
Bởi đó, ngày lễ hôm nay mời gọi mỗi người thực hành những việc đạo đức cụ thể. Hãy siêng năng tham dự Thánh lễ và xin lễ cầu nguyện cho các linh hồn; lần hạt Mân Côi, đọc kinh cầu nguyện cho người thân đã mất; làm việc bác ái, giúp đỡ người nghèo, thăm viếng người đau yếu và dâng những hy sinh âm thầm để cầu cho các tín hữu đã qua đời. Những việc làm ấy không phải là cách mua lấy ơn cứu độ, nhưng là hành vi đức tin, đức cậy và đức mến, được kết hợp với hy tế cứu độ của Đức Ki-tô.
Đồng thời, chúng ta hãy biết sống tốt với những người đang hiện diện bên cạnh mình. Đừng đợi đến khi cha mẹ qua đời mới khóc thương vì những điều chưa kịp làm; đừng đợi đến khi người thân nằm xuống mới hối tiếc vì những lời yêu thương chưa nói. Hãy tha thứ khi còn có thể, hòa giải khi còn thời gian, chia sẻ khi người khác còn cần đến chúng ta. Một đời sống thánh thiện hôm nay chính là sự chuẩn bị tốt nhất cho giờ sau hết.
Thánh Phao-lô nhắc nhở: “Dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa” (Rm 14,8). Vì thế, người tín hữu không sống trong sợ hãi trước cái chết, nhưng sống trong tỉnh thức và tín thác. Chúng ta cầu nguyện cho các linh hồn, đồng thời xin Chúa thanh luyện tâm hồn mình, để mỗi ngày biết từ bỏ tội lỗi, thực hành bác ái và trung thành với Tin Mừng.
Sống yêu thương hôm nay, chuẩn bị cho sự sống đời đời
Trước những ngôi mộ hôm nay, chúng ta không chỉ nhìn thấy sự chia ly, nhưng còn nhìn thấy lời hứa phục sinh. Những người thân yêu đã đi trước chúng ta vẫn được chúng ta nhớ đến trong lời cầu nguyện và trong mầu nhiệm hiệp thông của Hội Thánh. Xin đừng để việc viếng mộ phần của người thân chỉ dừng lại ở những nén hương và giọt nước mắt, nhưng hãy biến thành lời nhắc nhở về sự mong manh của đời người và sự vĩnh cửu của tình yêu Thiên Chúa.
Ước gì mỗi người chúng ta biết sống đạo đức hơn, quảng đại hơn, biết hy sinh và cầu nguyện nhiều hơn cho các linh hồn. Và khi đến giờ Chúa gọi, xin cho chúng ta được ra đi trong đức tin, đức cậy và đức mến, để cùng toàn thể các thánh hưởng hạnh phúc muôn đời trong Nhà Cha.
Lạy Chúa Giê-su Ki-tô Phục Sinh, xin thương xót các tín hữu đã qua đời. Xin cho các linh hồn được nghỉ yên muôn đời, và cho ánh sáng ngàn thu chiếu soi trên các linh hồn ấy. Amen.
Lm. An-tôn Nguyễn Văn Độ
==================
LƯƠNG THỰC NUÔI LINH HỒN (Ga 6, 51-59)
“Thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống” (Ga 6,55)
Trong Tin Mừng hôm nay, Người Do Thái nghe Đức Giêsu nói Ngài sẽ lấy bánh là thịt mình để nuôi người thế được sống, họ nghĩ thứ bánh đó như manna tổ tiên đã ăn no nê ngày xưa nhưng vẫn chết, nên bất đồng sôi nổi tranh luận với nhau: “Làm sao ông này có thể cho chúng ta ăn thịt ông ta được?” (Ga 6,52). Dưới cái nhìn thực tại trần thế, làm sao họ có thể tin và chấp nhận một “ông Giêsu” có thể xẻ thịt cho người ta ăn? Nhưng Đức Giêsu quả quyết: “Thật, tôi bảo thật các ông: nếu các ông không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông không có sự sống nơi mình. Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho người ấy sống lại vào ngày sau hết, vì thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống. Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì ở lại trong tôi, và tôi ở lại trong người ấy.” (Ga 6,53-56). Dù Ngài khẳng định với bốn chữ “thật”, nhưng lúc ấy họ không chấp nhận, vì chưa tin Đức Giêsu là Thiên Chúa. Đối với Thiên Chúa, mọi sự đều có thể. Đường lối Ngài vượt xa tư tưởng nghĩ suy của loài người. “Trời cao hơn đất chừng nào, thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy” (Is 55, 9). Đức Giêsu đã long trọng lập Bí tích Thánh Thể trong bữa tiệc ly. Với cặp mắt đức tin của người Kitô, Mình Máu Ngài thực sự trở thành của ăn của uống dưỡng nuôi linh hồn các tín hữu. Khi ăn Thịt và uống Máu Ngài, “ở lại trong Ngài”, họ được biến đổi, “thay mới tế bào” từ trong ra ngoài, được lớn lên trong đời sống đức tin, được tăng sức trên đường lữ hành trần thế, cuộc đời mãi nở hoa từ nơi “khách sạn bậc nhất” này. Trong Thánh Thể ta được Chúa biến đổi và thực hiện những điều kỳ diệu lạ lùng trong con người hèn mọn.
Chúa ơi! Thịt và Máu Chúa thật là của ăn của uống nuôi sống con từng ngày, của ăn mà càng ăn con càng đói, càng uống con lại càng khao khát hơn. Dẫu con đây muôn ngàn bất xứng, nhưng vì Tình Yêu, Chúa còn khao khát con hơn ngàn lần con khao khát đón nhận. Xin cho con luôn luôn đáp tình Chúa mời gọi, để con đến, ở lại với Chúa, trong Chúa, mà tận hưởng no say nguồn sống từ thần lương cao quý này, để nhờ Mình Máu Chúa bổ dưỡng, con được sống hạnh phúc sung mãn hôm nay và mai sau được sống muôn đời.
Hôm nay cả Giáo Hội dâng lễ cầu cho các tín hữu đã qua đời. Ước mong qua tháng cầu hồn này, chúng con luôn luôn nhớ đến, dâng lễ và cầu nguyện cho thân nhân, ân nhân và mọi người đã ra đi trước chúng con. Xin cho chúng con biết sống với niềm hy vọng tuyệt đối vào Chúa, Đấng cứu độ, ủi an và sẽ lau sạch nước mắt những người khổ đau, để chúng con cảm nếm được sự dịu ngọt của tình Chúa và được sống viên mãn trong Nước Cha, như niềm hy vọng mạnh mẽ của ông Gióp trong bài đọc I (lễ I): “Tôi biết rằng Đấng bênh vực tôi vẫn sống, và sau cùng, Người sẽ đứng lên trên cõi đất. Sau khi da tôi đây bị thiêu hủy, thì với tấm thân này, tôi sẽ được ngắm nhìn Thiên Chúa. Chính tôi sẽ được ngắm nhìn Người. Đấng mắt tôi nhìn thấy không phải người xa lạ.”. (G 19, 25-27a).
Én Nhỏ
===================
SẼ CHO HỌ SỐNG LẠI
(CẦU CHO CÁC TÍN HỮU ĐÃ QUA ĐỜI 02/11)
Qua Lời Tổng Nguyện của Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời hôm nay, các nhà phụng vụ muốn ta ý thức rằng: Con Một Chúa
từ cõi chết sống lại đã tăng cường
niềm tin của ta. Giờ đây, xin Chúa thương nhậm lời ta khẩn nguyện mà làm cho lòng ta luôn
trông cậy vững vàng: Chính Đức Giêsu sẽ cho các tín hữu
đã lìa cõi thế được phục sinh vinh hiển... Cầu nguyện cho những người đã qua đời là một trong những truyền thống cổ kính nhất của Hội Thánh. Vì thế, sau ngày mừng các anh chị em đã được sống thân mật với Thiên Chúa trên thiên đàng, ta lại hướng về các anh chị em chúng ta đã qua đời
trong niềm hy vọng phục sinh, và cũng hướng về “tất cả mọi người quá cố mà chỉ một mình Chúa biết lòng tin của họ”.
Con Một Chúa từ cõi chết sống lại đã tăng cường niềm tin của ta, ta hãy giữ vững lòng
trông cậy, như trong
Bài đọc 1 Kinh Sách, trích thư thứ nhất của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Côrintô: Sự phục sinh của Đức Kitô là
hy vọng của các tín hữu…
Chúa Kitô phải nắm vương quyền cho đến khi Thiên Chúa đặt mọi thù địch dưới chân Người. Thù địch cuối cùng bị tiêu diệt là sự chết. Bấy giờ sự chết và âm phủ trả lại những người chết chúng đang giữ, rồi sự chết và âm phủ bị quẳng vào hồ lửa. Con Một Chúa từ cõi chết sống lại đã tăng cường niềm tin của ta, ta hãy
cùng chết để
cùng sống lại với Người, như trong
Bài đọc 2 Kinh Sách, trích sách của thánh Amrôxiô về cái chết của người anh là ông Xatirô:
Chúng ta hãy cùng chết với Chúa Kitô để cùng sống với Người… Những người chết trong ơn nghĩa Chúa sẽ được một phần thưởng vô cùng lớn lao. Người công chính sẽ chói lọi như mặt trời trong Nước của Cha họ. Con Một Chúa từ cõi chết sống lại đã tăng cường niềm tin của ta, ta hãy vững vàng
tin tưởng vào sự giải thoát của Chúa, như trong
Bài đọc 1 Thánh Lễ, trích sách Gióp:
Tôi biết rằng Đấng bênh vực tôi vẫn sống. Đáp Ca, Tv 26:
Tôi vững vàng tin tưởng sẽ được thấy ân lộc Chúa ban trong cõi đất dành cho kẻ sống. Chúa là nguồn ánh sáng và ơn cứu độ của tôi, tôi còn sợ người nào? Chúa là thành lũy bảo vệ đời tôi, tôi khiếp gì ai nữa? Trong
Bài đọc 2 Thánh Lễ, trích thư của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Rôma:
Chúng ta đã được nên công chính nhờ Máu Đức Kitô đổ ra, hẳn sẽ được Người cứu khỏi cơn thịnh nộ của Thiên Chúa. Câu
Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là:
Chúa nói: Ý của Cha tôi là tất cả những ai tin vào người Con, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết. Trong
Bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói:
Ai tin vào người Con, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết. Như Chúa Giêsu
đã chết và sống lại, thì, những ai đã an giấc trong Người, cũng sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng với Người, và, như mọi người vì liên đới với Ađam mà phải chết, thì, mọi người nhờ
liên đới với Đức Kitô, cũng sẽ được Thiên Chúa cho sống. Chúng ta biết rằng Đấng
bênh vực ta vẫn sống. Chúng ta vững vàng
tin tưởng sẽ được thấy ân lộc Chúa ban trong cõi đất dành cho kẻ sống; hãy
cậy trông vào Chúa, mạnh bạo lên, can đảm lên nào! Chúng ta đã được nên
công chính nhờ Máu Đức Kitô đổ ra, hẳn sẽ được Người cứu khỏi cơn thịnh nộ của Thiên Chúa. Ý của Cha tôi là tất cả những
ai tin vào người Con, thì, được sống muôn đời, và tôi sẽ cho họ sống lại trong ngày sau hết. Chính tôi là
sự sống lại và là
sự sống. Ai
tin vào tôi, thì, dù đã chết cũng sẽ được sống. Ai sống và
tin vào tôi, sẽ không phải chết bao giờ. Chúng ta hãy
cùng chết với Chúa Kitô, để,
cùng sống với Người. Ước gì ta tập làm quen và yêu mến sự chết, để nhờ sự tách biệt này, linh hồn ta học cho biết đoạn tuyệt với các dục vọng thể xác. Con Một Chúa
từ cõi chết sống lại đã tăng cường
niềm tin của ta. Ước gì ta luôn
trông cậy vững vàng: Chính Đức Giêsu sẽ cho các tín hữu
đã lìa cõi thế được phục sinh vinh hiển. Ước gì được như thế!
Emmanuel Nguyễn Thanh Hiền, OSB
==================
