Suy niệm Tin mừng thứ Hai tuần XXII Thường niên (Lc 4,16-30)

Qua Lời Tổng Nguyện của Thứ Hai Tuần 22 Thường Niên, Năm Lẻ này, các nhà phụng vụ muốn chúng ta ý thức rằng: mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, xin Chúa cho chúng ta thêm lòng tin yêu Chúa, để những gì tốt đẹp nơi chúng ta ngày càng phát triển, và được Chúa chăm nom giữ gìn.
 
Mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, nên, phải nghe lời Chúa, để khỏi mắc họa, như trong bài đọc một của giờ Kinh Sách, trích sách ngôn sứ Giêrêmia: Cái bình bị đập vỡ. Sau khi nói lời sấm đầy đe doạ, Giêrêmia bị khủng bố tàn nhẫn. Đến lúc Giêrusalem bị vây hãm, bao chuyện khủng khiếp xảy ra, dân cư phải lưu đày, người ta mới khám phá ra là Giêrêmia có lý, và mới chịu ăn năn trở lại… Giêrusalem, ngươi giết các ngôn sứ và ném đá những kẻ được sai đến cùng ngươi! Đã bao lần Ta muốn tập hợp con cái ngươi lại, như gà mẹ tập hợp gà con dưới cánh, mà ngươi không chịu? Ngươi cứng đầu cứng cổ, không chịu nghe lời Ta.
 
Mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, nên, phải noi gương, chú tâm học hỏi lời khôn ngoan của Chúa, như trong bài đọc hai của giờ Kinh Sách, trích sách Gương Chúa Giêsu: Chính Ta đã dạy các ngôn sứ… Con ơi, hãy hết lòng tin tưởng vào thầy, và hãy để mắt noi gương thầy, vì những lời thầy dạy sẽ là vòng hoa xinh con đội lên đầu. Này con, khôn ngoan của thầy, con hãy chú tâm học hỏi, hiểu biết của thầy, con hãy lắng tai nghe.
 
Mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, nên, phải giữ vững niềm trông cậy vào Chúa, khi gặp thử thách, như trong bài đọc một của Thánh Lễ, trích thư thứ nhất của thánh Phaolô tông đồ gửi tín hữu Thêxalônica: Những người đã an giấc trong Đức Giêsu, sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Đức Giêsu. Trong bài Đáp Ca, Thánh Vịnh 95 cho thấy: Chúa ngự đến xét xử trần gian. Hát lên mừng Chúa một bài ca mới, hát lên mừng Chúa, hỡi toàn thể địa cầu, kể cho muôn dân biết Người thật là vinh hiển, cho mọi nước hay những kỳ công của Người.
 
Câu Tung Hô Tin Mừng, mà các nhà phụng vụ đã chọn cho ngày lễ hôm nay là: Thần Khí Chúa ngự trên tôi, sai tôi đi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Trong bài Tin Mừng, Đức Giêsu nói: Chúa sai tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình. Kẻ nghèo hèn là những kẻ sẵn sàng đón nhận lời Chúa, như bà góa nghèo, như ông Naaman, người ngoại. Kẻ nghèo hèn: kêu cầu Chúa suốt ngày, hằng biết kính sợ Chúa: họ không giết các ngôn sứ, không ném đá những kẻ được sai đến cùng họ, không cứng đầu cứng cổ, nhưng, sẵn sàng nghe lời Chúa. Họ hết lòng tin tưởng, để mắt noi gương Đức Giêsu, và chú tâm học hỏi những lời Người giảng dạy. Họ giữ vững niềm trông cậy: những người đã an giấc trong Đức Giêsu, thì, sẽ được Thiên Chúa đưa về cùng Đức Giêsu. Thật vậy, Chúa đã dạy các ngôn sứ từ thuở ban đầu, và cho đến nay, Chúa vẫn không ngừng nói với mỗi người chúng ta, nhưng, chúng ta cứ giả điếc và cứng lòng, không đón nhận lời Chúa. Chúng ta thích nghe thế gian, hơn là, nghe Chúa; dễ chiều theo những ước muốn của xác thịt, hơn là, làm đẹp lòng Chúa. Thế gian hứa hẹn những điều chóng qua và nhỏ mọn, nhưng, chúng ta lại rất ham muốn phục vụ nó. Còn Chúa, Chúa hứa ban những điều tuyệt vời và trường cửu, nhưng, lòng chúng ta vẫn cứ thờ ơ lãnh đạm. Điều Chúa hứa, Chúa sẽ ban; điều Chúa phán, Chúa sẽ hoàn thành, miễn là, chúng ta trung tín trong tình yêu của Chúa cho đến cùng. Mỗi ngày, Chúa dạy chúng ta hai bài: một để khiển trách chúng ta về các nết xấu, và một để khuyên chúng ta gia tăng các nhân đức. Mọi sự tốt lành đều bởi Chúa mà ra, xin Chúa cho chúng ta thêm lòng tin yêu Chúa, để những gì tốt đẹp nơi chúng ta ngày càng phát triển, và được Chúa chăm nom giữ gìn.  Ước gì được như thế!

============

Suy niệm 4: ƠN GỌI VÀ THÁCH ĐỐ CỦA NGƯỜI KITÔ HỮU GIỮA ĐỜI
Tin Mừng theo Thánh Luca hôm nay đưa chúng ta về một khoảnh khắc quan trọng trong hành trình công khai của Đức Giêsu – Ngài trở về quê hương Nazareth, nơi Ngài đã sinh trưởng, lớn lên, và được biết đến như “con bác thợ mộc Giuse”. Ngài vào hội đường như thường lệ trong ngày Sabát, và tại đó, Ngài công bố một đoạn ngôn sứ Isaia – lời loan báo về Đấng được Thiên Chúa xức dầu, được sai đi để mang Tin Mừng cho người nghèo, để công bố tự do, chữa lành và công bố năm hồng ân của Thiên Chúa. Sau đó, Ngài tuyên bố: “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe.” Câu nói đó như tiếng chuông vang động, vừa làm cho dân chúng ngỡ ngàng thán phục, vừa khiến họ nổi giận và muốn giết Ngài. Tại sao một lời công bố đầy hy vọng và cứu độ lại có thể khơi lên sự thù ghét? Và tại sao người ta lại khó chấp nhận một ngôn sứ nơi quê hương mình? Hôm nay, chúng ta cùng suy niệm để hiểu rõ hơn về sứ mạng của Đức Giêsu và ý nghĩa của điều đó đối với đời sống người Kitô hữu hôm nay.
Trước hết, hình ảnh Đức Giêsu trong hội đường ở Nazareth mang đậm nét của một con người sống gắn bó với truyền thống tôn giáo và văn hóa của dân tộc mình. Ngài vào hội đường “như Người vẫn quen làm”, nghĩa là Ngài không tách mình ra khỏi cộng đồng hay phá bỏ tập tục, nhưng sống trọn vẹn trong lòng dân tộc. Tuy nhiên, điều khiến Ngài khác biệt là sự hiểu biết sâu xa và sống động về Lời Chúa, cũng như ý thức rõ ràng về ơn gọi và sứ mạng mà Thiên Chúa đã trao phó. Khi Ngài đọc đoạn sách Isaia, Đức Giêsu không chỉ đọc như một nghi thức tôn giáo thông thường. Ngài đọc như đang công bố một chân lý đang thành hiện thực, và Ngài khẳng định chính Ngài là sự ứng nghiệm của lời Kinh Thánh đó.
“Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn…” Đây không chỉ là một sứ mạng thiêng liêng mang tính biểu tượng, nhưng là một chương trình hành động cụ thể và triệt để. Đức Giêsu không đến để làm hài lòng con người hay thoả mãn kỳ vọng hẹp hòi của dân địa phương. Ngài đến để công bố một Tin Mừng đích thực – Tin Mừng cho người nghèo, cho kẻ bị bỏ rơi, bị đè nén, bị quên lãng trong xã hội. Ngài không đến để củng cố đặc quyền của nhóm thiểu số nào, nhưng để đảo ngược mọi bất công bằng cách mang ánh sáng của Thiên Chúa đến với những ai đang sống trong bóng tối.
Và chính điều đó đã khiến dân làng của Ngài nổi giận. Ban đầu, họ thán phục “những lời hay ý đẹp thốt ra từ miệng Người”, nhưng ngay sau đó họ lại đặt vấn đề: “Ông này không phải là con ông Giuse đó sao?” Từ ngưỡng mộ chuyển sang nghi ngờ, rồi đến phẫn nộ – tất cả chỉ vì họ không thể chấp nhận rằng một người “quá quen thuộc” như Giêsu lại có thể được Thiên Chúa xức dầu và sai đi. Sự gần gũi đã trở thành rào cản khiến họ không thể mở lòng đón nhận mầu nhiệm và sự hiện diện của Thiên Chúa trong đời thường. Cái nhìn phàm trần, nặng nề định kiến đã làm họ đánh mất cơ hội tiếp xúc với ơn cứu độ.
Đức Giêsu biết rõ sự khước từ ấy. Ngài nói thẳng với họ: “Không một ngôn sứ nào được chấp nhận tại quê hương mình.” Và Ngài dùng hai ví dụ từ Cựu Ước – ngôn sứ Êlia được sai đến giúp một bà góa dân ngoại, và Êlisa chữa lành người phong cùi ngoại bang Naaman – để nhấn mạnh rằng Thiên Chúa không bị giới hạn trong biên giới, chủng tộc hay truyền thống, nhưng Ngài luôn ưu ái những ai mở lòng đón nhận. Chính điều đó như một gáo nước lạnh đổ lên lòng tự mãn và kiêu ngạo của dân làng Nazareth, khiến họ phẫn nộ đến mức muốn giết Ngài.
Qua bài Tin Mừng này, Thiên Chúa chất vấn mỗi người chúng ta: Liệu chúng ta có sẵn sàng đón nhận một Thiên Chúa “gần gũi đến mức không nhận ra”? Chúng ta có đang giới hạn Chúa trong những điều quen thuộc và bó hẹp Ngài trong khung mẫu của chúng ta? Đức tin của chúng ta có thực sự mở ra để đón nhận Chúa hành động qua những con người bình thường, những biến cố khó hiểu, và cả nơi những ai chúng ta không thích?
Trong đời sống hằng ngày, nhiều khi chúng ta giống như người dân Nazareth: ta yêu quý một Thiên Chúa cao xa, huy hoàng, nhưng lại khó chấp nhận Ngài nơi một người thân cận. Ta dễ đón nhận Tin Mừng khi nó ngọt ngào, nhưng lại từ chối khi Tin Mừng ấy đòi hỏi sự thay đổi, sự dấn thân và cả sự từ bỏ. Bao nhiêu lần ta đã loại trừ người khác chỉ vì họ quá quen thuộc, hay không hợp với sự mong đợi của mình? Và bao nhiêu lần ta đã bỏ lỡ cơ hội nhận ra Chúa đang đến với ta qua một người đau khổ, một hoàn cảnh thử thách hay một tiếng nói cảnh tỉnh?
Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta phải can đảm sống và làm chứng cho Tin Mừng như chính Đức Giêsu đã làm. Người Kitô hữu được xức dầu trong bí tích Thánh Tẩy và Thêm Sức cũng mang trong mình sứ mạng loan báo Tin Mừng – không phải bằng những bài giảng hùng hồn, nhưng bằng đời sống yêu thương, phục vụ, liên đới và quảng đại. Chúng ta được mời gọi sống Tin Mừng giữa lòng thế giới, nơi môi trường làm việc, trong gia đình, giáo xứ và xã hội. Chúng ta phải là những con người “công bố năm hồng ân của Chúa” bằng cách sống nhân ái, cảm thông và đem lại hy vọng cho người khác. Làm điều đó không dễ, vì như Đức Giêsu, chúng ta cũng sẽ bị nghi ngờ, bị hiểu lầm, bị từ chối. Nhưng đó chính là phần “thập giá” của người môn đệ đích thực – sống trung thành với sự thật, yêu thương không chọn lọc, và dám đi ngược dòng khi cần thiết.
Đừng sợ khi phải đối diện với sự khước từ hay chống đối. Chính lúc ấy, ta trở nên giống Chúa Giêsu hơn. Và cũng đừng thất vọng khi sứ mạng của mình không được nhìn nhận hay khen ngợi. Hãy nhớ rằng, một người gieo hạt không mong thấy kết quả tức thì, nhưng vẫn kiên trì vì tin rằng hạt giống Lời Chúa sẽ âm thầm nảy mầm. Hãy học lấy cái nhìn của Thiên Chúa – vượt qua thành kiến, vượt qua sự hẹp hòi – để thấy nơi mỗi con người một mầm sống, một ơn gọi, một hình ảnh của Chúa đang cần được phục hồi và yêu thương.
Đức Giêsu đã băng qua giữa họ mà đi. Ngài không để lòng cay đắng tràn ngập khi bị từ chối. Ngài tiếp tục lên đường, tiếp tục thi hành sứ mạng, tiếp tục trao ban tình thương. Đó cũng phải là thái độ của chúng ta: không dừng lại nơi thất vọng, nhưng tiến bước trong niềm tin và lòng trung thành. Xin cho Lời Chúa hôm nay đánh động trái tim chúng ta, giúp ta hoán cải ánh nhìn, thay đổi cách sống, và trở nên những chứng nhân đích thực của Tin Mừng trong thế giới hôm nay. Chúng ta không chỉ là những người nghe Lời Chúa, nhưng là những người để cho Lời Chúa “ứng nghiệm hôm nay” qua chính đời sống mình. Amen.

Suy niệm 5: THẦN KHÍ CHÚA NGỰ TRÊN TÔI
Hôm nay, chúng ta chiêm ngắm một khoảnh khắc vô cùng sâu sắc trong đời sống công khai của Đức Giêsu: Người trở về quê hương Na-da-rét, bước vào hội đường, nơi từng chứng kiến Người lớn lên và trưởng thành. Trong khung cảnh thiêng liêng ấy, Người đọc đoạn sách ngôn sứ Isaia – một bản văn tiên báo về Đấng Mêsia. Khi đọc đến câu “Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn…”, Đức Giêsu khép sách lại và nói: “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe.” Đó là một tuyên bố long trọng, đầy quyền năng, như một lời mặc khải về căn tính và sứ mạng của Người.
Chúng ta hãy cùng nhau suy gẫm: Lời công bố ấy không chỉ là sự khẳng định Đức Giêsu chính là Đấng Mêsia – Đấng được xức dầu bởi Thần Khí Thiên Chúa – mà còn là lời mời gọi lắng nghe và bước theo ánh sáng của Tin Mừng cứu độ. Ngài đến không phải để thỏa mãn sự kỳ vọng trần tục, nhưng để biến đổi những ai mở lòng đón nhận chân lý và tình yêu của Thiên Chúa.
Câu chuyện không dừng lại ở sự kinh ngạc hay tán thưởng của dân làng Na-da-rét. Ngay sau đó, thái độ của họ chuyển sang hoài nghi và giận dữ. Họ hỏi nhau: “Ông này không phải là con ông Giuse sao?” – một câu nói hàm chứa sự khinh thường, cố định Đức Giêsu trong hình ảnh cũ kỹ, giới hạn. Họ đòi hỏi Người phải làm phép lạ như ở Ca-phác-na-um, như thể đức tin của họ chỉ dựa vào những gì thấy được, chứ không phải vào mạc khải và lời hứa của Thiên Chúa.
Đức Giêsu không nhượng bộ. Người kể hai câu chuyện trong Cựu Ước, về ngôn sứ Êlia và Êlisa – những người đã không được sai đến với dân Ítraen, nhưng lại thi ân cho những người ngoại bang: bà goá thành Xa-rép-ta và ông Na-a-man xứ Xyri. Qua đó, Đức Giêsu cho thấy Thiên Chúa luôn hành động tự do, vượt trên mọi ranh giới dân tộc hay định kiến tôn giáo. Chính điều này đã khiến dân làng phẫn nộ, đưa Người lên đỉnh núi để xô xuống vực thẳm. Họ không thể chấp nhận một Đấng Mêsia không như mong đợi, càng không thể chấp nhận sự thật phơi bày sự cứng lòng và thiển cận của họ.
Bài Tin Mừng hôm nay chất vấn mỗi người chúng ta: Liệu chúng ta có thực sự nhận ra Đức Giêsu là ai trong đời sống mình? Liệu chúng ta có sẵn lòng để Thần Khí của Người biến đổi tâm hồn, hay chúng ta cũng giới hạn Người trong những khuôn khổ nhỏ bé, đầy định kiến và ích kỷ như dân làng Na-da-rét năm xưa?
Lời công bố “Hôm nay đã ứng nghiệm” không chỉ dành riêng cho hội đường xưa, nhưng còn vang vọng đến mỗi ngày sống của người Kitô hữu. Đức Giêsu vẫn tiếp tục hiện diện nơi những người nghèo hèn, những ai bị giam cầm bởi tội lỗi, bởi sự bất công, bệnh tật, cô đơn. Người vẫn tiếp tục chữa lành những con tim mù lòa, trả lại tự do cho những ai đang bị áp bức bởi đam mê, thù hận và tuyệt vọng. Người vẫn tiếp tục rao giảng “năm hồng ân” – nghĩa là thời điểm Thiên Chúa hành động để cứu độ, để tha thứ, để ban lại sự sống.
Chúng ta đừng chờ đợi những phép lạ ngoạn mục hay những dấu chỉ từ trời cao để tin vào Đức Giêsu. Hãy mở lòng để nhận ra Người trong những dấu chỉ rất đỗi bình thường: một lời an ủi giữa đau khổ, một hành động yêu thương nơi người nghèo, một lời tha thứ trong gia đình, một lần vượt thắng cám dỗ trong thầm lặng. Đó là nơi Đức Kitô đang hiện diện và đang hành động.
Là người Kitô hữu, chúng ta được mời gọi cùng chia sẻ sứ mạng với Đức Giêsu: loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn, công bố sự giải thoát cho người bị giam cầm, mở mắt cho người mù tối và đem lại tự do cho người bị áp bức. Điều này không cần những việc vĩ đại, nhưng cần một trái tim biết cảm thông, biết cúi xuống phục vụ, biết sống thật trong tình yêu. Đừng quên rằng Tin Mừng không chỉ là một lời rao giảng, mà là một cách sống – một đời sống thấm đẫm lòng thương xót, bác ái và công lý.
Thần Khí Chúa cũng được ban cho chúng ta ngày lãnh nhận Bí tích Rửa tội và Thêm sức. Chính Thần Khí ấy làm cho mỗi người trở thành chứng nhân sống động cho Đức Kitô. Nhưng chúng ta có để Thần Khí ấy hoạt động trong đời sống mình không? Hay chúng ta đang dập tắt Thần Khí qua lối sống ích kỷ, khép kín, vô cảm và sợ hãi?
Tin Mừng hôm nay mời gọi chúng ta cần ý thức rõ rằng Đức Giêsu không chỉ là một nhân vật của lịch sử, nhưng là Đấng đang sống và hoạt động trong Hội Thánh, trong mỗi người tin. Người vẫn đang tiếp tục nói với chúng ta: “Hôm nay đã ứng nghiệm…” – tức là “ngay lúc này”, trong hoàn cảnh hiện tại của chúng ta, lời cứu độ đang được thực hiện. Vậy nên, đừng chần chừ, đừng khép lòng, đừng để sự quen thuộc khiến ta đánh mất niềm tin. Hãy để ánh sáng Tin Mừng soi sáng từng chọn lựa của mình: từ cách sống trong gia đình, nơi công sở, trong cách ứng xử với người nghèo, người yếu thế, người bị gạt ra bên lề xã hội. Hãy can đảm như Đức Giêsu – dám nói lên sự thật, dám chấp nhận bị hiểu lầm, bị chống đối vì sự công chính. Hãy để tình yêu biến đổi mình, để ta cũng có thể nói với thế giới hôm nay: “Thần Khí Chúa đang ngự trên tôi, và tôi được sai đi.” Mỗi người chúng ta, dù là linh mục, tu sĩ, hay giáo dân, đều có thể trở thành dấu chỉ của Năm Hồng Ân Thiên Chúa, nếu biết sống và hành động trong sự hướng dẫn của Thánh Thần. Xin cho Lời Chúa hôm nay trở thành ánh sáng nâng đỡ chúng ta trong hành trình đức tin, và là lửa bừng cháy trong lòng để chúng ta hăng say sống Tin Mừng trong từng giây phút hiện tại. Amen.

============